PvdA: rol koningin bij formatie kleiner

De koningin moet niet langer de leidende rol hebben in de kabinetsformatie. De nieuw gekozen Tweede Kamer moet binnen een week na verkiezingen bijeenkomen, om in een debat een informateur aan te wijzen....

Melkert maakte de plannen bekend op een PvdA-bijeenkomst die woensdagavond werd gehouden in de Troelstrazaal van de Tweede Kamer. Hij zal zijn voorstellen volgende week nog eens toelichten tijdens de algemene politieke beschouwingen, de dag na Prinsjesdag. Regeringspartij VVD liet gisteravond al weten dat ze niet aan de rol van de koningin wil tornen en alles bij het oude wil laten.

Nu duurt het in een kabinetsformatie weken voordat de nieuwe Tweede Kamer wordt geïnstalleerd. In de tussentijd brengen fractievoorzitters advies uit aan de koningin.

Zij inventariseert de wensen en formuleert een opdracht aan een informateur die op een zo breed mogelijk parlementair draagvlak kan bogen.

In de PvdA-plannen moet het initiatief in de kabinetsformatie weer terug naar de Tweede Kamer. Deze dient zelf richting te geven aan het formatieproces. Het staatshoofd krijgt pas weer de kans een leidende rol te nemen als de Tweede Kamer niet uit zichzelf tot een meerderheidsadvies komt. De koningin moet dan de patstelling doorbreken.

Melkert is zich zorgen gaan maken over de gang van zaken in kabinetsformaties na de kritiek van het PvdA-congres in Zwolle in 1998.

Dat congres nam een motie aan waarin het uitsprak dat de kabinetsformatie doorzichtiger moet worden voor de kiezer. Om die reden moet de informateur zich wekelijks verantwoorden in de Tweede Kamer voor de voortgang van het formatieproces.

Melkert wil dat de nieuwe Tweede-Kamerleden binnen een week worden beëdigd. Dat zal de werkdruk op de Kiesraad vergroten, want nu duurt het vele weken voordat duidelijk is wie er op basis van voorkeursstemmen in het parlement komen.

Eerder in de parlementaire geschiedenis nam de Tweede Kamer een motie aan waarin zij besloot het heft weer in handen te nemen. In 1971 werd de motie-Kolfsschoten aangenomen door KVP, VVD en de linkse fracties in de Tweede Kamer.

Er bleek bij de kabinetsformatie geen meerderheid te vinden voor een informateur, waarna de koningin op de oude voet formatie-adviezen ontving.

Volgende week wordt ook de notitie van minister-president Kok besproken over de toekomst van de monarchie.

Eerder dit jaar heeft Kok al te kennen gegeven niet te willen morrelen aan de positie van het staatshoofd. Zij moet lid van de regering blijven, vindt hij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden