PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman stapt later dit jaar op

PvdA-voorzitter Hans Spekman stapt later dit jaar op. Hij neemt de verantwoordelijkheid voor de desastreuze verkiezingsnederlaag van afgelopen woensdag, het slotstuk in een serie nederlagen tijdens zijn voorzitterschap. Dat begon in 2012. Zijn besluit werd vrijdagavond bekendgemaakt na een vergadering van het partijbestuur in Amsterdam.

PvdA-partijvoorzitter Hans Spekman. Beeld anp

'De nederlaag is buitengewoon pijnlijk', aldus Spekman. 'Een enorme klap voor de sociaal-democratie. Dat noodzaakt tot verandering. Ik zag dat er discussie ontstond om mijn persoon. Die discussie ondermijnt de eenheid. Voor die eenheid is het cruciaal dat ik opstap. We komen alleen maar weer boven als we veranderen en als we een eenheid zijn.'

Spekman blijft nog een paar maanden aan. Na de zomer, op het partijcongres in oktober, wordt een nieuwe partijvoorzitter gekozen. Bij de PvdA gaat daar een open strijd aan vooraf waaraan alle leden met ambitie mogen meedoen.

Afstraffing

Spekman was behalve voorzitter ook campagneleider. Hij lag sinds woensdag onder vuur in de partij. Een deel van de leden, morgen bijeen op een ledenraad in Utrecht, vond dat de afstraffing niet zonder gevolgen kon blijven in de top van de partij. De afdeling Enschede vroeg een stemming aan over het lot van Spekman. Binnen een uur kreeg de afdeling vijftig steunbetuigingen - voldoende om een stemming bij de ledenraad af te dwingen. De sociaal-democraten leden woensdag een recordverlies van 29 zetels. Van de 38 zetels na de verkiezingen in 2012 blijven er slechts 9 over. Nog nooit verloor een politieke partij zo veel zetels bij een Tweede Kamerverkiezing.

Spekman wordt door zijn critici in de partij mede-verantwoordelijk gehouden voor het echec. Onder zijn leiding organiseerde de partij de lijsttrekkersverkiezing waarin Diederik Samsom verloor van Lodewijk Asscher. Spekman hoopte dat de strijd de partij nieuw elan zou geven, maar dat bleef uit. Samsom verliet diep teleurgesteld het toneel en Asscher bracht niet het gehoopte herstel.

Spekman: 'Niet bang om een splinterpartij te worden'

Hij moest de PvdA gaan redden, maar het is hem niet gelukt. Toch blijft Hans Spekman er heilig van overtuigd dat de sociaal-democratie uiteindelijk zal zegevieren. Noem het een familietrek (+).

Een partij als de PvdA heeft niet eens vijanden nodig

Bij de concurrentie is er 'the day after' vooral medelijden met de PvdA, maar binnen de partij worden de messen geslepen. Het hoofd van voorzitter Spekman ligt al op het hakblok. De 'rode familie' is opnieuw haar eigen grootste vijand.

Een reconstructie

Hans Spekman was de grote aanjager van de lijsttrekkersverkiezing van de PvdA. Wat heeft die de partij opgeleverd? (+)

Aanval Jan Vos

Het vertrekkend Tweede Kamerlid Jan Vos opende vrijdag in de Volkskrant de aanval op Spekman en diens beslissingen van het afgelopen jaar. 'Het verkiezingsprogramma is opgesteld onder leiding van een Groningse partijbons die onder Den Uyl diende. De lijst is opgesteld door een Groningse partijbons die ruzie had met Den Uyl. Onze partijvoorzitter wilde terug naar de 19de eeuw terwijl we leven in de 21ste eeuw.'

Spekman voorzitterschap begon in 2012 zeer succesvol. Niet lang na zijn komst maakte partijleider Job Cohen plaats voor Diederik Samsom, die de PvdA na een uitermate succesvolle campagne het kabinet in loodste. Daarna ging het mis. De PvdA verloor verkiezingen op lokaal en provinciaal niveau en ging deze week ook landelijk tenonder.

Spekman zei de afgelopen dagen dat hij van plan was door te gaan, evenals lijsttrekker Asscher. Die laatste bleef daar vrijdagavond bij: 'Het werk staat te beginnen. Ik heb me gemeld toen het moeilijk ging. En ik voel me verantwoordelijk te helpen met opbouwen. Van mij had Hans niet weggehoeven, maar ik heb er wel respect voor. Hij neemt leiding in een heel moeilijke discussie, waarmee hij anderen die moeilijke discussie bespaart.'

Verdeeldheid
Volgens PvdA-staatssecretaris Sharon Dijksma heerst binnen haar partij grote verdeeldheid over een redactie op de verkiezingsnederlaag. Dat zei ze vrijdagavond in het televisieprogramma Pauw & Jinek: De Verkiezingen. 'De gifbeker lijkt nog niet leeg', aldus Dijksma.

De staatssecretaris is tegen op een vertrek van partijleider Lodewijk Asscher, omdat dat volgens haar de 'problemen niet oplost'. Wel zei ze dat 'de partij zo snel mogelijk de interne verdeeldheid moet zien weg te werken om de toekomst van de sociaal-democratie veilig te stellen. We moeten zo snel mogelijk weer aansluiting zien te krijgen bij vooral vrouwen, migranten en jongeren'.

Hans Spekman daags na de verkiezingsnederlaag. Beeld ANP
Spekman op het PvdA-congres in januari Beeld ANP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden