nieuwspartij van de arbeid

PvdA neemt definitief afscheid van eigen beleid onder Rutte II

Het nieuwe verkiezingsprogramma dat de PvdA zondag presenteerde leest als een 102 pagina’s lange afscheidsbrief van het eigen beleid tijdens Rutte II. Het bevat kostbare sociaaleconomische beleidsplannen die niet zouden misstaan bij GroenLinks of SP. Om alle extra uitgaven mogelijk te maken moeten onder andere de Europese begrotingsregels ‘op de schop’.

Lijsttrekker Lodewijk Asscher van de PvdA tijdens de presentatie van het verkiezingsprogramma voor de komende Tweede Kamerverkiezingen.  Beeld ANP
Lijsttrekker Lodewijk Asscher van de PvdA tijdens de presentatie van het verkiezingsprogramma voor de komende Tweede Kamerverkiezingen.Beeld ANP

Lodewijk Asscher is naar eigen zeggen ‘supertrots’ op het nieuwe verkiezingsprogramma, dat werd gepresenteerd in een praktijklokaal van een MBO in Friesland. ‘Het is een echte koerswijziging’, zo merkte de partijleider zondag op tijdens de presentatie. ‘We maken een einde aan de verdeeldheid.’

De ex-vicepremier heeft de afgelopen vier jaar gebruikt om langzaam afstand te nemen van het beleid van Rutte II. Met het nieuwe verkiezingsprogramma is dat proces voltooid. Zeker bij sociaal-economische thema’s zijn er inmiddels amper nog verschillen te ontdekken met GroenLinks en de SP.

Basisbanen

Zo willen de linkse partijen nu allemaal het minimumuurloon verhogen naar 14 euro. De PvdA wil daarnaast 100.000 ‘basisbanen’ creëren om mensen die al langer langs de kant staan aan het werk te helpen – een soort terugkeer van de zogeheten ‘Melkertbanen’. Werknemers die hun baan verliezen moeten met ‘een werkgarantie’ naar een andere betrekking begeleid worden. Naast het minimumloon moeten ook de AOW en bijstand omhoog.

De PvdA zet verder zwaar in op een eerlijkere woningmarkt. Om de woningnood tegen te gaan, moeten er 100.000 nieuwe woningen per jaar gebouwd worden. De onder Rutte II ingevoerde verhuurderheffing verdwijnt weer. Mensen met meerdere woningen gaan juist zwaarder belast worden. De PvdA spreekt van een ‘prins Bernard-belasting’, een verwijzing naar prins Berhard van Oranje-Nassau die een grote vastgoedportefeuille bezit.

In de zorg gaat de hand van de knip, ook al waarschuwde een ambtelijke werkgroep recent nog dat de huidige zorguitgaven op de lange termijn onhoudbaar zijn. De PvdA laat zich daar in haar plannen niet door afschrikken. De partij wil na de verkiezingen niet alleen het eigen risico afschaffen, maar ook nog eens de zorgpremies verlagen. Daarnaast moet de spoedeisende hulp (seh) overal in Nederland binnen 15 minuten bereikbaar zijn en niet, zoals nu, binnen 45 minuten. Dat betekent een enorme groei van het aantal kostbare seh-afdelingen.

Bijdrage miljonairs

Bij de presentatie wuifde Asscher de vraag weg of alle plannen financieel wel haalbaar zijn. ‘We zijn veel te veel meegegaan in het idee dat het allemaal niet kan’, zei de PvdA-leider. ‘Natuurlijk kan het. Als je een eerlijke bijdrage vraagt aan miljonairs en multinationals dan kan het.’

In het programma is de financiële onderbouwing slechts summier uitgewerkt, maar de PvdA wil in elk geval een nieuw toptarief van 60 procent voor inkomens boven de 150.000 euro. Ook moet er een nog nader uit te werken progressieve vermogensbelasting komen. Voor het bedrijfsleven moeten de winstbelastingen op Europees niveau gelijk getrokken worden.

Het zwaarder belasten van rijken en multinationals zal niet genoeg zijn om alle investeringen te bekostigen, zo erkende Asscher zaterdag in een interview met het AD. Als het aan de ex-vicepremier ligt, mag de staatsschuld daarom oplopen tot 80 procent, ver boven de Europese norm.

In het verkiezingsprogramma neemt de PvdA dan ook afscheid van de Europese begrotingsregels – ooit nog te vuur en te zwaard verdedigd door PvdA-minister Jeroen Dijsselbloem. De huidige normen moeten ‘op de schop’ en ook de zuidelijke EU-landen mogen voortaan op meer coulance rekenen, zo valt op te maken uit het programma. ‘De nieuwe afspraken bieden ruimte voor investeringen om werkloosheid tegen te gaan, structurele versterking van economieën, en ze houden rekening met de financiële draagkracht van landen.’

Verbetering: In een eerdere versie van dit artikel stond dat de bijeenkomst plaatsvond in een werkplaats. Dat klopt niet. Het is het praktijklokaal van een MBO.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden