PvdA mist de perfecte opvolger van Kok

Gaat Kok, en als hij gaat, wie volgt hem dan op? Deze vragen gonsden zaterdag op het PvdA-congres. Melkert is de slimste, Stekelenburg de populairste....

Voor de gemiddelde PvdA-afgevaardige was het zaterdag even wennen in Rotterdam, maar dat gold vooral de luxe ambiance van het World Trade Centre en de nieuwe opzet van het congres. En misschien ook de matheid. De opkomst was groot, jong en oud deden ijverig mee, maar het heilig vuur tot oproer ontbrak.

Zelfs de poging van fractieleider Ad Melkert om Paars voor de toekomst vast te houden, kreeg een welwillend applaus. Het gaat goed met het land, het gaat goed met Paars, dus waarom niet. Melkert zelf heeft er helemaal geen zin in de twee jaar die Paars II nog rest, te verkwanselen aan gepraat over toekomstige coalities. Laat staan aan speculaties over zijn eigen rol, want daarover gaat het natuurlijk.

De opvolging in de PvdA is een kwestie geworden. Partijleider Wim Kok houdt de spanning erin. Over een jaar besluit hij in samenspraak met partij en naasten definitief of hij een derde termijn zal aanvaarden, zei hij onlangs in de Volkskrant. Maar de doorsnee congresganger deelt zijn twijfel helemaal niet.

Die is ervan overtuigd dat Kok doorgaat. Hij heeft er lol in, hij steekt goed in zijn vel, zeggen ze. Of, refererend aan eerdere uitspraken, hij heeft het beloofd en Kok komt zijn beloften altijd na. Dus krijgt Kok een klaterend applaus als hij de zegeningen van de sociaal-democratie telt.

Wie mee wil denken met Kok, ziet er zorgelijker uit. Opvolgingskwesties hebben in het verleden diepe wonden in de partij geslagen. Melkert is op papier de gedoodverfde kandidaat. Hij heeft voldoende politieke en bestuurlijke ervaring, is veruit de slimste en heeft als leider de fractie vooralsnog in de touwen weten te houden.

Er is één maar. Melkert is geen stemmentrekker voor de gewone man. Hij mist voor de tv-camera de uitstraling van 'vader des vaderlands', de warmte en het charisma dat erbij hoort. Televisie is belangrijk, weet iedereen uit ervaring. De namen van de CDA-leiders Brinkman en Heerma vallen. Zelfs die van de houterige Amerikaanse presidentskandidaat Gore die het natuurtalent Clinton moet opvolgen.

Ook Melkerts te verwachten VVD-tegenstrever Hans Dijkstal haalt het in populariteit niet bij Kok. Toch is in PvdA-kring de vrees groot dat haar coalitiegenoot maar tevens aartsvijand straks de grootste van het land wordt, mocht Melkert de campagne leiden.

Het lijstje van andere kandidaten is klein. Job Cohen, staatssecretaris van Justitie, wordt steevast genoemd. Van hem is bekend dat hij dolgraag burgemeester van Amsterdam wordt. Cohen was er zaterdag. Wie ontbrak, was Johan Stekelenburg, burgemeester van Tilburg en ook genoemd. Hij is een stemmentrekker en dat is het.

Melkert dus, zij het op termijn, weten partijgangers beslist. Hij moet eerst wat ruw weer krijgen om beter uit de verf te komen, oordeelt een vooraanstaand partijlid. Hij is niet de enige die zeker denkt te weten dat Kok lijsttrekker wordt, het volgende kabinet gaat leiden, tussentijds opstapt om Prodi op te volgens als voorzitter van de Europese Commissie om aldus Melkert nog wat tijd te gunnen.

'Die norse man met die sombere snor', noemt Melkert zichzelf ineens, als hij het PvdA-congres herinnert aan de 'strenge woordvoerder' van eertijds die bezuinigingen en lastenverlichting eiste. Het was voor de PvdA toen vloeken in de kerk.

En nu? De snor is al een tijdje weg. 'Geen ander mens, niet bekeerd, maar gesterkt door idealen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden