PvdA is ineens koningin van het bal

De PvdA heeft de wind mee tijdens de verkiezingscampagne. Lijsttrekker Samsom lijkt het lot van de volgende coalitie in handen te krijgen.

Aankomst van Diederik Samsom (PvdA) bij het NOS Radio 1 Lijsttrekkersdebat.Beeld anp

Het was misschien wel het beslissende moment in deze campagne: PvdA-leider Samsom zette premier Rutte op zijn nummer met de inmiddels befaamde uitspraak: 'Nu doet u het weer.' Samsom zette de schijnwerpers op vermeende leugens van Rutte en nam de wind uit de zeilen van 'collega' Emile Roemer. Alsof hij het voor zijn kleine broertje moest opnemen.

Een week is lang in politiek in Den Haag, waar reputaties zo veranderlijk zijn als het weer. En in campagnetijd geldt dat nog meer dan normaal. Samsom is nu ineens het frisse, volwassen geluid tussen de tegenpolen SP en VVD.

Het is de PvdA die vanaf het eerste debat de wind mee heeft. Was de partij in de zomer volgens de campagnewatchers kansloos - 'te laat begonnen met de campagne, te weinig zichtbaar' - nu zijn de sociaal-democraten straks de koningin van het verkiezingsbal.

Als we de prognose van opiniepeiler Maurice de Hond mogen geloven - vanavond komt hij met kersverse resultaten - gaan er 5 zetels van de SP linea recta naar de PvdA. Zie die trend nog maar eens te keren.

Verrassing
De vraag is niet meer of de PvdA mee mag doen - maar in welke coalitie. En dat is zelfs voor de partij een verrassing. 'Eerlijk gezegd had ik drie weken geleden niet gedacht dat me deze vraag nu gesteld zou worden', zei Kamerlid Martijn van Dam eerder vandaag in de VK Verkiezingshangout.

Een consequentie is dat de PvdA voorkomt in bijna alle voor de hand liggende coalities. Denk aan Paars III, met VVD, PvdA en D66, eventueel aangevuld met GroenLinks (Paars Plus).

In een coalitie over links zou de PvdA zelfs de premier kunnen leveren, mits de partij groter wordt dan de SP. CDA en D66 zouden mee moeten doen, eventueel weer aangevuld met GroenLinks. Deze optie ligt minder voor de hand, aangezien D66-leider Pechtold vandaag nog eens benadrukte geen 'politieke experimenten' wil en bovendien voor alles een hervormingskabinet wil smeden.

Een andere mogelijke uitkomst is een brede middencoalitie van VVD, PvdA, D66 en CDA. Samsom zei herhaaldelijk dat regeren met de VVD 'lastig' wordt, maar beide partijen kunnen elkaar niet uitsluiten. Roemer, die de teugels uit zijn vingers voelt glippen, zal Samsom de komende dagen dwingen toch een keuze te maken. Morgenavond krijgt hij een nieuwe kans tijdens het vierde grote tv-debat in theater Carré in Amsterdam. Maar of dan meer duidelijk zal worden over welke richting de partijen uit willen? De danspartners blijven waarschijnlijk onbekend tot ver na 12 september.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden