PvdA-idee: twee fractieleden in een cel

Het CDA deed er acht jaar over om zich te vernieuwen. De PvdA van Bos wil het sneller, want de verkiezingszege in mei is een broze....

Hij krijgt het zwaar de komende twee dagen. De 42-koppige fractie van de PvdA bivakkeert vanaf vanavond in de bossen van Zeist om het eens te worden over de 'nieuwe' invulling van het beroep 'PvdA-Kamerlid'. Op initiatief van fractieleider Wouter Bos hebben vier 'nokia-groepjes' - fractieleden die veel telefonisch contact hebben over de partij - de vernieuwingsideeën uitgewerkt.

De vorig jaar gekozen PvdA-leider heeft haast. Het contact met de kiezer moet worden hersteld. 'Het vertrouwen dat we in januari kregen is broos, we moeten het waarmaken', tamboereert hij in elke toespraak. Het CDA deed er acht oppositiejaren over. De PvdA moet het sneller klaren, anders wacht een nieuwe afstraffing.

Bos' ambitie is groot: 'Deze nieuwe PvdA van Wouter Bos en van u, is ván de mensen en vóór de mensen, is niet regentesk, durft misstanden aan de kaak te stellen ook als we die zelf veroorzaakt hebben, is niet van de overheid, maar van de burger', zei hij vorige maand. Maar het zijn de 41 andere fractieleden die zijn ambitie moeten waarmaken.

Er zijn ideeën te over, zo blijkt uit een rondgang. Marjo van Dijken pleit voor eigen regionale medewerkers. 'Ik wil iemand die voor mij in Groningen bijhoudt wat daar speelt, de regionale krant leest en Radio Noord luistert.'

Niesco Dubbelboer wil ook opsnuiven wat zijn achterban bezighoudt. Hij trekt elke maandag met zijn camper door Drenthe, waar hij woont. Hij wil ook een 'proeflokaal' houden om van mensen te horen waar de eigen initiatieven op het terrein van veiligheid, integratie of huisvesting vastlopen.

De voormalige organisator van de Amsterdamse 'stadsgesprekken' heeft ook ideeën om de partijdemocratie te versterken. 'Het kiezen van de lijsttrekker was natuurlijk maar een begin. Ik zou willen dat er vaker een ledenreferendum wordt gehouden; bijvoorbeeld over het resultaat van de formatieonderhandelingen.'

Het zijn vooral de nieuwe Kamerleden die zich in de nokia-groepjes hebben gestort. Harm Evert Waalkens, ruim acht jaar landbouwspecialist: 'Zij hebben het optimisme dat het anders kan. Dat ze niet opgeslorpt zullen worden door de dagelijkse gang van zaken.'

Andere oudgedienden morren over de kritiek op de oude fractie. 'Alsof wij helemaal geen contact hadden met de samenleving. Dat is gewoon niet waar', klinkt het. Ze wachten rustig af. Veel recht van spreken hebben ze niet. 'Hun' partij verloor mei vorig jaar 22 zetels.

Staf Depla, sinds 1998 lid van de fractie, is één van degenen die ervan overtuigd is dat het anders móet. 'We worden bij de volgende verkiezingen keihard afgerekend op het praktische resultaat van onze daden, niet op het beleid.'

Depla zou graag zien dat zijn partij zich vooral richt op de problemen van de grote steden. 'Daar hebben we het verloren. We moeten precies weten hoe het er staat met de veiligheid, het wonen en de sociale zekerheid; we moeten gaan kijken en ons laten voeden door lokale mensen.'

Diederik Samsom wil verder gaan. Hij wil campagnes buiten de Kamer: 'Debatten organiseren, zelf poolshoogte nemen, zichtbaar zijn. Als twee-op-een-cel speelt, zouden twee fractieleden in één cel moeten gaan zitten om te ondervinden wat het betekent voor bewaarders en gevangenen. Dan weet je waarover je praat.'

Voor dergelijke acties zouden mensen uit de fractie vrijgemaakt moeten worden, is zijn idee. 'Het worden de aangevers', aldus Samsom. 'De inkoppers worden zij die de oplossingen in de Kamer aandragen.' Dat stuitte op bezwaren van collega's: 'Dan dreigt een tweedeling van onzichtbare en zichtbare PvdA'ers.'

Het ervaren fractielid Peter van Heemst, dat altijd al buiten Den Haag actief was, heeft zich niet gemeld voor een nokia-groepje. Maar hij is blij dat de tijd voorbij lijkt dat Kamerleden iets in de krant lezen en daarmee aan de slag gaan. PvdA-prominent Bart Tromp toonde zich echter sceptisch: 'Het gaat alleen over de vorm.'

Bos liet onlangs weten dat dit de eerste stap is. 'Inhoudelijke vernieuwing slaagt alleen als die samengaat met organisatorische vernieuwing.' Marjo van Dijken hoopt vooral dat er deze dagen geen voorschrift uitrolt voor de PvdA'ers. 'De fractie is een veelkoppig monster, met specialisten en echte volksvertegenwoordigers. Dat moet vooral zo blijven.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden