PvdA herboren

Onder Wouter Bos heeft de Partij van de Arbeid een wederopstanding beleefd die niemand een maand geleden nog voor mogelijk had gehouden.

De verkiezingsuitslag wijst ondubbelzinnig in de richting van een kabinet van CDA en PvdA. De verrassende winnaar kan niet buiten de regering worden gehouden: dat zou een grove belediging van de kiezer zijn. Dat CDA-leider Jan Peter Balkenende een kleine voorsprong op de Partij van de Arbeid wist vast te houden, is voor hem een schrale troost. VVD en CDA hebben samen geen meerderheid in de Tweede Kamer weten te behalen. Een maand geleden leek het er nog op dat die voor het grijpen lag.

VVD-leider Gerrit Zalm heeft zich een zwakke campagnevoerder getoond. Of hij zich in de toekomst ooit nog tot een stemmentrekker zal ontpoppen, valt te betwijfelen. De doorbraak die de liberalen onder Bolkestein in de jaren negentig wisten te bewerkstelligen, is goeddeels teniet gedaan. De VVD betaalt daar een hoge prijs voor. Zij wordt in elk geval voor de komende regeringsperiode hoogstwaarschijnlijk naar de oppositiebanken verbannen.

Dat de Partij van de Arbeid acht maanden na de knock-out van 15 mei een droomkans krijgt om terug te keren naar het centrum van de macht, is een klein wonder. Met Wouter Bos manifesteerde zich een politiek natuurtalent dat het ijzer wist te smeden toen het heet was. Dat de sociaal-democraten door het inzetten van joker Job Cohen het CDA de loef af zouden kunnen steken, bleek te mooi om waar te zijn.

Wouter Bos zal overigens al zijn charme, bescheidenheid en soepelheid nodig hebben om de formatiebesprekingen met het CDA tot een goed einde te brengen. Om die reden ligt het voor de hand dat twee informateurs worden benoemd - één van de PvdA en één van het CDA.

De LPF is de grote verliezer van de verkiezingen, al werd gisteravond de uitslag als een overwinning gevierd. Of de fortuynisten onder Mat Herben een blijvertje in de nationale politiek zullen worden, is nog allerminst zeker.

De zuigkracht van de nek-aan-nekrace tussen CDA en PvdA maakte vooral aan de linkerkant van het politieke spectrum slachtoffers. SP, GroenLinks en D66 profiteerden niet van de pendulebeweging naar links die het electoraat gisteren heeft gemaakt.

De verkiezingen betekenen een voorlopige afsluiting van anderhalf jaar politiek stormtij. Het opmaken van de balans zal nog jaren duren. Intussen snakt Nederland, dat al die tijd niet of nauwelijks geregeerd werd, naar een stabiel kabinet dat kan bogen op een royaal vertrouwen in en buiten het parlement.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden