PvdA'er stoort zich aan harde toon programma Melkert vindt VVD gevaar voor Paars II

PvdA-strateeg en minister Melkert is hevig teleurgesteld door het verkiezingsprogramma van de VVD. 'Dit is het programma van de ééntonners.' In de plannen van het CDA en D66 ziet hij meer brood....

JAN HOEDEMAN

Van onze verslaggever

Jan Hoedeman

DEN HAAG

De VVD zet de vorming van het tweede paarse kabinet onder grote druk. Dit zegt PvdA-minister Melkert van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. 'De lijn van het CDA, dat is toch de richting die wij met de samenleving moeten opgaan.'

De strateeg Melkert zegt in zijn werkkamer op het ministerie over het VVD-verkiezingsprogramma Investeren in de toekomst: 'Dit is het programma van de ééntonners. De lasten worden verlicht van mensen die vanaf tweemaal modaal verdienen, zonder dat er werkgelegenheid wordt geschapen.'

De minister, die een belangrijke rol heeft gespeeld bij de totstandkoming van het programma van de Partij van de Arbeid, stoort zich aan de harde VVD-toon over de sociale zekerheid.

Melkert: 'De VVD maakt een vergissing als ze denkt dat je volgens de politieke wetten wel ergens in het midden zal uitkomen als je maar hoog inzet.

'Het CDA heeft zich daar in de kabinetsformatie van 1994 op verkeken. De christen-democraten wilden verder bezuinigen op de uitkeringen. Het lag CDA-leider Brinkman voor in de mond om de WAO aan te pakken.

'De VVD moet die geschiedenis niet vergeten. Zij komen nu met forse bezuinigingen op de Werkloosheidswet, de Wet op de Arbeidsongeschiktheid en de Bijstandswet.'

Melkert ziet overeenkomsten in de programma's van PvdA, CDA en D66 door de manier waarop ze antwoord proberen te geven op maatschappelijke vragen rond het gezinsbeleid en de modale werknemer.

'De VVD plaatst zich daarbuiten. Als ik kijk naar wat die partij over het moderne gezin meldt, signaleer ik een schreeuwend gebrek aan noties over het combineren van arbeid en zorg, kinderopvang, de verdeling van werk tussen man en vrouw. Helemaal niets! Het is niet eens niemandsland, het is woestijn.'

Voor de werknemer tot modaal ziet Melkert niets extra's bij de VVD. En dat armoedebestrijding ontbreekt mag dan misschien niet verrassend zijn, maar stelt hem toch teleur. 'Je hoopt toch dat regeren met de PvdA een voor de VVD pedagogisch effect zou hebben. Maar dat is als zaad op de rotsen uiteengespat.'

Linschoten, de voorzitter van de VVD-programmacommissie, zei maandag dat minister Zalm van Financïen betrokken was bij de opstelling van de liberale begroting.

'Zo, zo', roept Melkert verrast. Hij probeert zich voor te stellen hoe de ministerraad zou reageren als Zalm zo'n begroting zou voorleggen. 'Daar wordt geheel in de beste tradities van dit kabinet hartelijk om gelachen. Een deel van de VVD-financiering bestaat uit ongedekte cheques. Er wordt verondersteld dat de andere lidstaten van de Europese Unie het economisch florerende Nederland vergunnen twee miljard minder af te dragen.'

Melkert veronderstelt dat de aanslag op Ontwikkelingssamenwerking 'ruim een half miljard' zal zijn. Ruim anderhalf miljard staat ingeboekt als overige. Hij vraagt zich af op welke burgers dit wordt afgewenteld. 'Het zijn versluierde boodschappen, nodig om degenen vanaf twee keer modaal aan meer geld te helpen.'

De VVD wil twintigduizend banen scheppen, door VVD-leider Bolkestein omschreven als De Grave-banen. Mensen die eenvoudig werk doen met behoud van uitkering, worden beter beloond dan mensen met een Melkert-baan. Dit plan doet de minister van Werkgelegenheid geen deugd.

'Ik moet eerlijk zeggen dat ik het schattig vond zoals de VVD dat presenteerde. Prima, chapeau! Maar als je vierhonderd miljoen uittrekt voor twintigduizend banen, worden die mensen niet beter beloond, zoals Bolkestein zegt. Dan zijn het geen De Grave-banen, maar gewone Melkert-banen in schaal 1.

'Ik ben er boos over dat de VVD die mensen uit de Melkert-baan zou willen halen. Wij zijn ook voor doorstroming, maar de banen die er de afgelopen drie jaar zijn bijgekomen, blijven. Het is onvermijdelijk dat we in de kabinetsformatie moeten afspreken dat Melkert-banen beter worden beloond.'

Het CDA-verkiezingsprogramma leidt bij Melkert niet tot hetzelfde soort opwinding. 'Het CDA zoekt naar cohesie. Dat is ontegenzeggelijk een ander verhaal. PvdA en D66 vullen het op een aantal punten anders in. Maar het is toch de richting waarin we moeten verdergaan met Nederland. De C van cohesie en de C van concurrentievermogen zijn dichter bij elkaar komen te liggen.

'We investeren in samenhang en stabiliteit, mensen worden beter voorbereid op arbeidsdeelname en een samenleving die economisch concurrerend is. Het is van groot belang dat de waardering daarvoor politiek zichtbaar is. Maar bij de VVD zie ik daarvan weinig terug.

'Het gaat erom dat je oog hebt voor de samenhang der dingen. Dat je met modale werknemers kijkt naar een fatsoenlijk inkomen voor mensen die geen werk hebben, en een oudedagsvoorziening veiligstelt. Het is een andere manier van kijken, die ik bij CDA, PvdA en D66 wel aantref.'

Drie jaar geleden dreigde het land politiek instabiel te worden als VVD en PvdA niet zouden regeren. De situatie is veranderd. Moet de PvdA niet gaan regeren met het CDA? 'Dat zou niet juist zijn. De ervaring in deze coalitie kan en mag niet worden genegeerd. Als je constructief samenwerkt, moet dat straks bij de coalitievorming meetellen. Anders zou de kiezer er niets van begrijpen.

'Maar er is continuïteit nodig op hoofdzaken. Als het volgende kabinet een liberalere richting inslaat, dreigt een reactie die niet bijdraagt aan bestendigheid en economische groei. Helaas dringt die gedachte zich bij me op als ik het VVD-programma lees.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden