PvdA'er krijgt inzage archief Chardzjiëv

PvdA-Kamerlid Frans Timmermans krijgt inzage in alle documenten van de Stichting Cultureel Centrum Khardjiev-Tschaga. Dat zijn stichtingsvoorzitter Job de Ruiter en Timmermans gisteren in een drie uur durend gesprek overeengekomen....

Timmermans sprak gisteren met De Ruiter naar aanleiding van een kritische publicatie van Timmermans afgelopen maandag in de Volkskrant. In deze publicatie pleitte Timmermans voor een nieuw ingrijpen van de Nederlandse overheid bij het stichtingsbestuur. Sinds de dood in 1996 van de naar Nederland uitgeweken Russische verzamelaar N. Chardzjiëv is de stichting omgeven door geruchten over fraude en malversatie.

Chardzjiëv had tijdens zijn leven een beroemde kunstcollectie opgebouwd met topwerken van Russische avantgarde-kunstenaars als Malevitsj, Lissitzky en Gontsjarova. Vlak voor zijn dood richtte Chardzjiëv een stichting op die decollectie moest beheren. Als erfgenaam wees hij de Russische emigrant B. Abarov aan. Abarov benoemde na de dood van Chardzjiëv de Amsterdamse notaris M. Privé, die ook executeur-testamentair van Chardzjiëvs nalatenschap was, tot enig bestuurslid van de stichting. Privé wijzigde de statuten van de stichting, zodat hij kunstwerken uit de collectie kon verkopen.

In het boek van de voormalig Volkskrant-redactrice Hella Rottenberg werd al aangetoond dat Privé voor een bedrag van in totaal 30 miljoen gulden aan kunstwerken verkocht. Dat werd onlangs bevestigd door documenten waar De Telegraaf beslag op legde. Bovendien werd uit die documenten duidelijk dat Privé voor zijn werkzaamheden voor de stichting een volgens het FIOD 'exorbitant hoog' bedrag van 7 miljoen gulden had gedeclareerd. Abarov had een som van 10 miljoen gulden uit de nalatenschap ontvangen.

De Nederlandse overheid nam in 1998 de ongebruikelijke stap om in te grijpen bij het toenmalige stichtingsbestuur. Ex-minister van Justitie De Ruiter werd aangesteld als voorzitter die orde op zaken moest stellen. In april van dit jaar concludeerde De Ruiter echter in het openbaar dat van wanbeheer geen sprake was geweest. 'Iedere cent is verantwoord', zei hij.

Met bewijzen of documenten wilde De Ruiter zijn beweringen in april niet staven. Ook op de documenten in De Telegraaf reageerde het bestuur ontwijkend.

Tweede Kamerlid Timmermans wilde gisteren geen inhoudelijk commentaar geven op het gesprek met De Ruiter. 'Als ik dat doe, bemoeilijk ik de afspraak voor inzage die ik juist heb gemaakt', zei hij. De Ruiter was niet bereikbaar voor commentaar.

Th. Bremer, secretaris van de stichting Khardjiev, had gisteren geen verklaring voor het feit dat nu pas inzage in stichtingsdocumenten wordt verleend. Wel bestrijdt hij het argument van Timmermans dat het huidige stichtingsbestuur de plunderingen van de collectie alleen maar heeft goedgepraat. 'Natuurlijk hadden ook wij het liefst de hele collectie Chardzjiëv weer bij elkaar gezien', aldus Bremer. 'Maar na een jaar puzzelen en onderzoeken bleek ons dat de collectie in oorspronkelijke staat niet meer bij elkaar te brengen was. Dat was geen gemakzucht van ons, maar een aanvaarding van het feit dat sommige dingen niet terug zijn te draaien.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden