PvdA en VVD smoren kabinetscrisis in de kiem met extra geld voor leraren en militairen

De crisissfeer rond Rutte II is zo goed als verdwenen. Zowel VVD als PvdA is positief over de 'constructieve' begrotingsonderhandelingen van de afgelopen dagen. Beide partijen willen extra geld reserveren waarmee de salarissen van leraren omhoog kunnen. PvdA-leider Lodewijk Asscher dreigde eerder deze zomer uit het kabinet te stappen als dat in de laatste Miljoenennota niet geregeld zou worden.

Beeld ANP

De VVD was aanvankelijk verbolgen over die eis. De liberalen menen dat een demissionair kabinet dergelijke besluiten moet overlaten aan de volgende coalitie. VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra verweet Asscher 'politieke spelletjes' te spelen. Achter de schermen werd gezegd dat de PvdA-bewindspersonen hun koffers alvast moesten pakken.

Nu de begrotingsonderhandelingen zijn begonnen, willen beide partijen alsnog een kabinetscrisis voorkomen. De afgelopen dagen zijn ze elkaar dicht genaderd, al ontkent iedereen nog met klem dat er een definitief akkoord is.

De VVD is inmiddels wel bereid om extra geld voor leraren te reserveren. In ruil voor die handreiking wordt er ook extra geld opzijgezet voor militairen.

Beide partijen blijven terughoudend, ook om de andere formerende partijen niet voor het hoofd te stoten. CDA, ChristenUnie en D66 moeten nog instemmen, omdat zij straks medeverantwoordelijkheid zijn voor de begroting. Als zij een compromis tussen VVD en PvdA afwijzen, kan een kabinetscrisis alsnog oplaaien.

Deadline

Voor de hand ligt dat niet. Het CDA vond het aanvankelijk belangrijker dat er geld naar militairen zou gaan. Nu dat op tafel ligt, kan de partij waarschijnlijk ook instemmen met extra geld voor onderwijzers, hoewel dat niet in het CDA-verkiezingsprogramma stond.

Ingewijden achten de kans in elk geval groot dat er een definitief akkoord komt. De deadline is woensdag, als de begrotingsstukken naar de Raad van State gaan.

Nog onduidelijk blijft wel op hoeveel extra geld de leraren precies kunnen rekenen. Uit de doorrekening van het PvdA-verkiezingsprogramma bleek dat de partij mikte op een salarisverhoging van zo'n 3,25 procent. Dat komt neer op zo'n 400 miljoen euro. Volgens ingewijden zal dat bedrag niet worden gehaald.

Dat het gevaar voor een kabinetscrisis nu toch weer grotendeels is bezworen, heeft ook strategische redenen. De meeste partijen zouden het slecht voor het aanzien van de politiek vinden als een demissionair kabinet door ondoorzichtige begrotingsonderhandelingen alsnog ten val komt.

Een bijkomend voordeel: door een deal met de toekomstige oppositiepartij PvdA kan de nieuwe regering straks op goodwill rekenen als er toch acties van de onderwijsbonden uitbreken bij de CAO-onderhandelingen.

Het ligt voor de hand dat de leraren geen genoegen nemen met een relatief kleine salarisverhoging. De onderwijzers zullen bij eventuele acties op politieke steun kunnen rekenen van linkse oppositiepartijen als GroenLinks en de SP.

Alleen Asscher kan zich dan niet aansluiten bij het verzet. Als er deze week inderdaad een akkoord komt, staat zijn handtekening onder het kabinetsbeleid.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden