PvdA en D66 berusten in oostelijke A 73

Het kabinet moet afstappen van zijn voorkeur voor de aanleg van rijksweg A 73 op de westoever van de Maas....

Van onze verslaggeefsters

DEN HAAG

Het is nog niet duidelijk of de ministerraad vandaag de kameruitspraak honoreert. In het PvdA-bewindsliedenoverleg bleek gisteravond dat minister De Boer van VROM het 'onacceptabel' vindt als er een autosnelweg met vier rijstroken wordt aangelegd op de oostoever. Dit maakt het moeilijk voor de andere PvdA-ministers om zich bij de aangenomen motie neer te leggen.

Meteen na afloop van de stemming verklaarden PvdA en D66 dat het kabinet de 71 voorstemmers van de oostvariant moet volgen. Dat is opmerkelijk, omdat beide fracties zich sterk hadden gemaakt voor het tracé op de westoever. De derde regeringsfractie, de VVD, was al tegen het kabinetsbesluit en diende samen met de oppositiepartij CDA de motie in. Toen deze motie-Reitsma/Verbugt met één stem verschil was aangenomen, ging er een gejoel op.

Minister Jorritsma van Verkeer en Waterstaat wilde nog niet uitspreken of ze de motie gaat uitvoeren. 'Een aangenomen motie komt even in de ministerraad aan de orde', zei ze direct na de stemming. Over het woordje 'even' ontstond lichte hilariteit. Premier Kok, die de stemming speciaal in het kamergebouw kwam volgen, toonde zich geen 'gepijnigd man'. 'We gaan er morgen over praten.'

D66-fractieleider Wolffensperger legde zich meteen bij de uitslag neer. 'We doen de democratie geweld aan als dit meerderheidsbesluit van de Kamer niet wordt overgenomen. In de politiek moet je je verlies kunnen nemen.' D66 geeft toe dat het deze slag heeft verloren, maar zet nu in op meer geld voor de inpassing van de Betuwelijn in het landschap.

PvdA-fractievoorzitter Wallage lijkt nieuwe voorwaarden te verbinden aan een aanleg op de oostoever. 'Het kabinet is nu gehouden de oostvariant zo natuurvriendelijk mogelijk vorm te geven.'

Tijdens het debat nam VVD-fractieleider Bolkestein scherp stelling tegen zijn eigen ministers. Hij verweet hen 'Randstedelijke arrogantie', omdat ze met hun westvariant tegen de unanieme opstelling van Gedeputeerde Staten van Limburg waren ingegaan. 'Het is hun provincie, hun landschap, hun natuur. Zijn provinciale bestuurders dan zulke natuurbarbaren dat wij het in Den Haag beter weten?'

VVD-minister Jorritsma vond dat een onrechtvaardig verwijt. 'Ik zal dit niet accepteren', zei ze. 'Het gaat om een compromis dat valt te verdedigen. Dan moet niet over Randstedelijke arrogantie worden gesproken.'

Ook Wallage vond de toon waarop Bolkestein zijn eigen ministers toesprak, te scherp. 'Het dualisme van Bolkestein draagt een stevig breukrisico in zich. Ik hou niet van zo'n toonhoogte. Het leek wel een buitenboordmotor. Als het PvdA-ministers waren geweest, dan had ik een afgewogener opstelling gekozen.'

Op de vraag of Bolkestein de sfeer in de coalitie aan het verpesten is, antwoordde Wallage: 'De sfeer maak je met elkaar. Bolkestein is een verstandig man. Maar hij heeft soms de neiging zichzelf te overschreeuwen.'

Volgens de PvdA-fractieleider brengt de VVD-leider een onzuiver element in de discussie als hij zegt dat het kabinet niet mag afwijken van de mening van het Limburgse bestuur. Het gaat, zei Wallage, om rijkswegen en om natuurgebieden van nationaal belang. Daarover beslist Den Haag.

In het debat bleek dat Jorritsma, De Boer en minister Van Aartsen van Landbouw en Natuurbeheer het kabinetsbesluit van woensdag geen ideale oplossing vonden. Van Aartsen gaf aan dat het verschil tussen 'oost' en 'west' niet al te groot was. Beide brengen schade toe aan de natuur en beide kunnen ecologisch verantwoord worden aangelegd. Alleen kost dit op de oostoever meer geld en gaat het daar om zeldzamere natuurgebieden.

De tegenstanders van de westoever-variant vonden het kabinetsbesluit kortzichtig. Schutte (GPV) vreesde dat op beide oevers uiteindelijk autosnelwegen komen. Hij wees erop dat de bedrijvigheid en de bebouwing zich concentreren aan de oostkant van de Maas. Schutte vroeg een garantie dat het zou blijven bij een autosnelweg aan de westzijde. Die kon Jorritsma hem niet geven. Ze noemde die angst van Schutte 'wellicht niet helemaal ongerechtvaardigd'.

De kosten voor aanleg van de A 73 op de westoever worden geraamd op 830 miljoen. De snelweg aan de oostzijde van de Maas kost volgens berekeningen van Verkeer en Waterstaat 1,1 miljard. Als er extra voorzieningen moeten komen om de natuurgebieden te sparen, zoals Wallage wil, zal de aanleg nog duurder worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.