PvdA eist ontzien van minima

DEN HAAG - De PvdA wil verder gaande reparatie van het koopkrachtverlies bij de laagste inkomens in ruil voor het loslaten van de inkomensafhankelijke zorgpremie. Dat is volgens ingewijden bij VVD en PvdA de inzet van de sociaal-democraten bij de onderhandelingen over aanpassing van het regeerakkoord.


Donderdagavond en vrijdagmiddag zocht en vond de leiding van beide partijen een uitweg om het steeds verder aanzwellende oproer in de VVD-achterban over teruggang in de koopkracht te dempen. Nadat de fracties hadden toegestemd, gaven premier Mark Rutte en PvdA-leider Diederik Samsom openlijk toe dat ze het regeerakkoord zullen openbreken.


'Een van de partijen heeft grote problemen met een van de punten', zei Samsom vrijdagmiddag. 'In een stabiele coalitie hoort de een de ander dan te hulp te schieten.' Volgens de PvdA-leider is nivelleren niet zozeer het probleem. 'De inkomensafhankelijke zorgpremie is kennelijk een verkeerd gekozen instrument. Tenminste, dat lijkt het te zijn.'


Er zijn nu 'meerdere opties' naar het Centraal Planbureau gestuurd om te worden doorgerekend. Na het weekeinde wordt verder onderhandeld. Idealiter moeten dan maandag knopen worden doorgehakt, omdat dinsdag het uitgestelde debat over de regeringsverklaring op de rol staat. Maar alle betrokkenen bezweren dat ditmaal niets overhaast zal gebeuren. 'Dat is de laatste keer niet goed bevallen', zei VVD-fractievoorzitter Halbe Zijlstra, verwijzend naar de opvallend vlotte formatie en de publicitaire ellende sindsdien.


De onderhandelaars willen inhoudelijk niets kwijt over de mogelijkheden die nu door het CPB worden door gerekend, maar ingewijden bevestigen dat de oplossingsrichting 'fiscaal' is; de eerder afgeschafte zorgtoeslag keert terug, de aangekondigde belastingverlaging is van de baan en wordt waarschijnlijk vervangen door hogere inkomstenbelasting, waardoor de hogere inkomens meer gaan betalen. Maar vooral zal gesleuteld worden aan de heffingskortingen en de schijven.


Het plan om de zorgpremie inkomensafhankelijk te maken, was in de formatie een wens van de PvdA. De sociaal-democraten wilden er hun hoofddoel - verkleinen van de inkomensverschillen - mee verwezenlijken en tegelijkertijd de komende bezuinigingen op de zorgkosten aanvaardbaar maken voor de achterban. Dat laatste moeten ze nu opgeven.


Daartegenover staat dat ook de PvdA ongelukkig is met de koopkrachtplaatjes die de laatste week het nieuws beheersten. De nivellerende effecten van de afspraken in het regeerakkoord vallen tegen, met name aan de onderkant. Het regeerakkoord repareert maar zeer ten dele de bezuinigingen op bijvoorbeeld sociale zekerheid en AOW waartoe al onder het vorige kabinet was besloten.


Uit de cijfers van minister van Sociale Zaken Asscher bleek deze week dat sociale minima, ondanks de verzachtende ingrepen van vorige week, tot 2017 nog altijd op een min van ruim drie tot ruim vijf procent staan. Alleenstaande AOW'ers met een aanvullend pensioen leveren ruim zes procent in. Daarmee behoren die groepen tot de grootste verliezers in het pakket.


Dat schuurt met de boodschap van Samsom bij de presentatie van het regeerakkoord dat de laagste inkomens er iets bij zouden krijgen. Bij nader inzien gaat er slechts fractioneel minder van hun inkomens af.


In die zin is de huidige ontwikkeling voor de sociaal-democraten een geluk bij een ongeluk; de PvdA kan het beeld wat gunstiger maken. De liberalen zien dat als een billijke tegenprestatie.


Vonk: Zal Rutte II iets voor elkaar krijgen?


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden