PvdA-dissidente keerde zich tegen hanengedrag

Op vele manieren zette Marjet Ockels zich in voor Zoutkamp, maar bekend werd ze door een kritisch interview over het functioneren van de PvdA-fractie in de Tweede Kamer.

Marjet Ockels

'Collega Henk Vos vertoont extreem hanengedrag. Ongelooflijk als je hem soms ziet in de omgang met vrouwen. (...) Collega Melkert is ook zo iemand. Met die bril en dat iele, kromme lijfje van hem oogt hij als een uiterst cerebraal type, maar ondertussen.'

Met deze kritiek op het gedrag van PvdA-kopstukken werd Marjet Ockels in het begin van de jaren negentig groot nieuws. Ze was even net zo bekend als haar broer Wubbo Ockels, de wetenschapper en ruimtevaarder. Als dissidente in de PvdA-fractie in de Tweede Kamer haalde ze plotsklaps in een interview met HP/De Tijd uit naar de houding van haar partijgenoten, nadat ze zich enige tijd daarvoor ziek had gemeld. Haar positie was hiermee meteen onhoudbaar.

Op 21 september 1993 brak Ockels met de PvdA en trad toe tot De Nieuwe Partij (DNP). Voor die partij stond ze derde op de kandidatenlijst voor de Tweede Kamerverkiezingen van 1994. De partij haalde geen zetel. Daarna trok ze zich terug in Zoutkamp in het hoge noorden van Groningen.

Marjet Ockels werd geboren in Almelo in een gezin met twee jongere broers: naast Wubbo ook nog Jan-Hendrik, die carrière maakte in de informatica. Ze groeide op in Brielle. Later kreeg haar vader - een landbouwkundig ingenieur - een baan in het noorden en verhuisde ze naar Groningen. Hier ontmoette ze Rogier Witkamp, met wie ze trouwde. 'Ze wilden per se ergens aan de kust wonen. Er was de keuze tussen Zandvoort en Zoutkamp. Toen kozen ze voor Zoutkamp', zegt haar dochter Jona Wijbenga-Witkamp. Ze zou er nooit meer weg gaan.

Rooie Vrouwen

Naast Jona kreeg ze met hem nog drie kinderen. In de jaren zeventig werd ze gevraagd raadslid te worden voor de PvdA in de gemeente Ulrum, waar Zoutkamp deel van uitmaakte. Ze voelde zich tot de partij aangetrokken, mede dankzij de Rooie Vrouwen. Ze werd wethouder en kwam in 1990 op de PvdA-lijst voor de Tweede Kamerverkiezingen. Toen een collega overstapte naar de Eerste Kamer werd ze Kamerlid. Maar ze botste al snel met het partij-establishment, die haar in de 49-koppige fractie nauwelijks de ruimte gaven.

De partij nam Marjet Ockels juist kwalijk dat ze zich te weinig manifesteerde, wat ze pareerde met de opmerking: 'Groningers houden nu eenmaal niet van een overdaad aan woorden.'

Op 20 december 1992 haalde ze uit: De PvdA-fractie in de Tweede Kamer is 'in menselijk opzicht een armoedig zooitje', zei ze. 'Onder de fractieleden zitten echt een paar stakkers die de vrouwen eruit proberen te werken.' Nadat een storm was opgestoken over dit interview, erkende ze haar eigen glazen te hebben ingegooid. 'Ik heb niks nieuws gezegd. Andere vrouwelijke Kamerleden durven het niet hardop te zeggen, omdat ze na de volgende verkiezingen willen terugkomen.' Fractieleider Thijs Wöltgens noemde het onacceptabel.

Onafhankelijk Kamerlid

Ockels werd onafhankelijk Kamerlid en sloot zich aan bij De Nieuwe Partij, die in haar woorden 'nergens in het politieke spectrum wilde staan en breed gedragen ideeën naar voren wilde brengen'. Een daarvan was het basisinkomen. Pim Fortuyn was een van de prominenten die de oprichting opluisterde. Maar de tijd was nog niet rijp voor deze nieuwe stroming. Ockels zette zich daarna in voor Zoutkamp.

Marjet Ockels was actief bij de visserijvereniging Hulp in Nood, de Stichting Vlaggetjesdag, de Hazewinkel Stichting en de Stichting Dorpsbelangen. In deze laatste functie probeerde ze het dorpskarakter van het visserijplaatsje (1.300 inwoners) aan de Waddenzee veilig te stellen, onder meer door het afbreken van vissershuisjes te voorkomen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.