PvdA-congres

HET ZAL wel niet zijn bedoeling zijn geweest, maar Bolkesteins aanval in de Volkskrant op Kok en de zijnen, kwam de PvdA-top op het partijcongres niet slecht uit....

Zij hadden nu eenmaal sterke troeven in handen. Omdat het partijcongres in 1994 het regeerakkoord, de privatisering van de Ziektewet incluis, vrijwel kritiekloos had aanvaard. En omdat de PvdA het zich inderdaad niet kan permitteren twijfel te zaaien aan de waarde van de handtekeningen die destijds door haar leiders zijn gezet.

Maar toch was het prettig dat de VVD-leider zich aanbood om als boksbal te fungeren. Zijn gemakkelijke kritiek op het 'risicomijdende' gedrag van de sociaal-democraten leidde de aandacht af van de onderlinge verwijten. Kok greep Bolkesteins kritiek dan ook dankbaar aan om in een gloedvol betoog duidelijk te maken dat hij weliswaar premier is van 'alle Nederlanders', maar toch vooral ook van de PvdA.

Het gemak waarmee Kok en Wallage het congres bespeelden, neemt niet weg dat zij toch eens bij zich zelf te rade moeten gaan. Want het is een ding naar afspraken te verwijzen en critici van 'lafheid' te beschuldigen - een beschuldiging die Kok op het congres, terecht, relativeerde. Een feit is ook dat zij er onvoldoende in zijn geslaagd voor die afspraken een draagvlak onder de eigen aanhang te creëren.

Nu is dat ook geen eenvoudige opgave - en al helemaal niet als het om ingrepen gaat die de PvdA-leiders ook zelf door het keelgat zijn gewrongen. Maar het valt wel op dat dit, electoraal dodelijke, patroon zich telkens herhaalt. Dat heeft natuurlijk iets met de machtsverhoudingen te maken: de PvdA lééd in 1994 nu eenmaal een historische verkiezingsnederlaag.

Kok, Melkert en Wallage slaagden er zaterdag wèl in duidelijk te maken, dat het kabinetsbeleid ook belangrijke pluspunten kent. Bescherming van de uitkeringen, de koppelingswet die kan worden toegepast en een, beslist opmerkelijke, groei van het aantal banen.

Wat echter nog ontbreekt, is een eigen offensief verhaal over de modernisering van de sociale zekerheid. Kok beloofde al tijdens de WAO-crisis van 1991 daarmee te komen. Het PvdA-congres drong er dit weekeinde nog eens op aan. Bij alle waardering waarop de premier ook in eigen kring kan rekenen, is dat toch een kritische kanttekening bij zijn leiderschap.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden