PvdA blokkeert gekozen burgemeester

De PvdA-fractie in de Eerste Kamer heeft gisteravond laat de invoering van de rechtstreeks door de bevolking gekozen burgemeester geblokkeerd....

Woordvoerders van de regeringspartijen lieten meteen blijken dat ze het kabinet niet uit elkaar willen laten vallen. D66-leider Boris Dittrich zei dat zijn partij om veel meer redenen dan de gekozen burgemeester in het kabinet zit.

Premier Balkenende zei vanuit Brussel dat hij bijzonder teleurgesteld is in de opstelling van de PvdA. 'Winst is dat de regeringspartijen één lijn hebben getrokken.' Vice-premier Gerrit Zalm (VVD) zei in Brussel dat hij verbijsterd is door de houding van de PvdA.

Door het dwarsliggen van de PvdA kreeg de grondwetswijziging die nodig is voor de gekozen burgemeester niet de vereiste tweederde meerderheid. Thom de Graaf zei direct na de stemming dat hij 'boos en zeer teleurgesteld' is. Hij noemde de PvdA 'de kampioen van de behoudzucht'.

De gekozen burgemeester was zijn belangrijkste initiatief en een van de kroonjuwelen van D66 in het regeerakoord. D66-leider Dittrich sprak van een 'onbegrijpelijk en ongeloofwaardig optreden' van de PvdA. 'De PvdA houdt het achterkamertjessysteem in stand. Dit is zeer zwaar balen.'

'Schandelijk', reageerde ook CDA-fractievoorzitter Jos Werner. 'PvdA-woordvoerder Van Thijn heeft willens en wetens eisen gesteld die niet konden worden ingewilligd.' Hij vermoedt dat Van Thijn bewust het tweede kabinet-Balkenende ten val wilde brengen.

PvdA-senaatleider Han Noten ontkende dit. 'Ik ben voor een zorgvuldige invoering van de burgemeesters. Laat de gemeenten het zelf bepalen.'

PvdA-leider Wouter Bos wierp alle schuld voor het debacle in de senaat verre van zich. 'Ik heb de senatoren niet aan een touwtje.' Hij riep De Graaf op een nieuwe grondwetswijziging in te dienen, waardoor de gekozen burgemeester in 2010 'goed en degelijk' kan worden ingevoerd.

Na een intensief en langdurig debat in de Eerste Kamer dacht De Graaf de PvdA-senatoren over de streep te hebben getrokken met forse concessies. Hij beloofde de PvdA dat het kabinet de gekozen burgemeester slechts in een beperkt aantal gemeenten in 2006 zal invoeren. De rest zou in 2010 een gekozen burgemeester krijgen .

De tweede concessie van De Graaf ging over het politiebestel. De PvdA vreest dat het beheer van de burgemeesters over de politie in een reorganisatie van hen wordt afgepakt. De Graaf beloofde dat in deze kabinetsperiode niet zal worden getornd aan de beheerstaken. Van Thijn noemde dat een waardevolle belofte, maar niet genoeg voor de PvdA-fractie .

Van Thijn wilde dat De Graaf de gemeenten zelf zou laten kiezen of ze in 2006 een gekozen burgemeester zouden invoeren. Maar De Graaf bleef erbij dat Den Haag dit zou bepalen. Uiteindelijk stemden 42 senatoren voor het voorstel, niet genoeg voor een tweederde meerderheid. Tegen stemden er 31: PvdA, SP, GroenLinks en de kleine christelijke fracties.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden