PvdA: begin per direct luchtbrug voor vluchtelingen vanuit Turkije

De Europese regeringsleiders moeten maandag tot een luchtbrug besluiten waarmee vrijwel direct honderden vluchtelingen per dag uit Turkije naar Europa worden gebracht. Die opdracht geeft de PvdA aan premier Rutte als inzet voor de komende EU-Turkijetop in Brussel. Coalitiepartner VVD verwijst het voorstel onmiddellijk naar de prullenbak.

Een vrouw zit op een dukdalf in de haven van Lesbos. Beeld afp

PvdA-leider Samsom spreekt over 'minimaal vierhonderd vluchtelingen per dag' die naar Europa mogen komen. 'Dat moeten we een maand volhouden, als teken van goede wil. Als de EU aan Turkije laat zien dat we serieus werk maken van een oplossing van de vluchtelingencrisis, komt Ankara in actie tegen de mensensmokkelaars. Nu regeert het wantrouwen en gebeurt er niets, behalve dat de humanitaire drama's met het uur groeien.'

De Tweede Kamer debatteert vandaag over de vluchtelingencrisis en de EU-top. In een reactie zegt VVD-fractievoorzitter Zijlstra dat eerst de asielstroom vanuit Turkije richting 'nul' moet dalen alvorens er sprake kan zijn van een luchtbrug. 'Anders komen er twee asielstromen en zijn we dubbel de pineut', aldus Zijlstra. 'Als Europa zou doen wat Samsom voorstelt, belonen we het stilzitten van de Turken en komen ze nooit in actie.'

Een dode letter

Samsom ziet zijn voorstel juist als een 'startmotor' voor de afspraken die de EU en Turkije eind november maakten. Turkije beloofde toen de stroom vluchtelingen naar Griekenland in te dammen, in ruil voor onder meer 3 miljard euro EU-subsidie voor de opvangkampen op Turkse grond, het opheffen van de visumplicht voor Turken die naar Europa willen en meer legale migratiemogelijkheden naar de EU voor erkende vluchtelingen. Die afspraken blijven vooralsnog een dode letter, omdat volgens Samsom alle partijen op elkaar wachten voor de eerste stap.

De PvdA'er wil dat Europa die stap zet door de luchtbrug van start te laten gaan. Rutte moet zijn collega's daarvan overtuigen. Deelname aan het hervestigen van vluchtelingen is niet verplicht, maar Samsom hoopt dat een tiental EU-landen - de coalition of the willing, waaronder Duitsland, Nederland, Frankrijk, België, Luxemburg en Zweden - ermee begint. 'Het gaat om een kleine eerste stap, als het werkt breiden we de aantallen uit', aldus Samsom in een gesprek met de Volkskrant.

Diederik Samsom: 'Meer hekken vernielt mensenlevens, ondergraaft de Schengenzone en versplintert de EU.' Beeld Dijkstra bv

250 duizend legale vluchtelingen

'Als de boel eenmaal draait' hoopt de PvdA'er dat het plan dat hij in januari presenteerde alsnog van de grond komt. Daarin worden alle vluchtelingen die in Griekenland aankomen direct naar Turkije teruggestuurd en mogen zo'n 250 duizend vluchtelingen legaal naar Europa.

Samsom waarschuwt tegen een voortzetting van de huidige impasse, waarin steeds meer EU-landen hun grenzen dichtgooien. 'Meer hekken vernielt mensenlevens, ondergraaft de Schengenzone en versplintert de EU. De situatie aan de Macedonische grens, waar duizenden vluchtelingen vastzitten, loopt volledig uit de hand. Dit gaat fout, daar heb je geen glazen bol voor nodig.'

De luchtbrug wordt als het aan Samsom ligt 'zo snel mogelijk' na de EU-top van maandag operationeel. 'Binnen enkele dagen moet lukken.' Om een aanzuigende werking te voorkomen, zouden alleen erkende vluchtelingen die al geruime tijd in Turkse opvangkampen verblijven in aanmerking komen voor hervestiging in Europa.

321 verdronken mensen

De proeftijd van een maand geeft de EU tevens de kans goede projecten te vinden om de opvang van Turkije te verbeteren met de toegezegde 3 miljard euro. Verder moet Griekenland in die tijd zijn grensbewaking op orde krijgen, alsook een goed functionerend systeem van registratie en eerste opvang van vluchtelingen. Afgelopen twee maanden arriveerden ruim 120 duizend vluchtelingen op de Griekse eilanden, zeker 321 mensen verdronken tijdens hun overtocht.

Vanmiddag bezoeken EU-president Tusk en Europees Commissaris Timmermans de Turkse premier Davutoglu in Ankara, ter voorbereiding van de EU-top.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden