Puzzelen en polderen met wedstrijdschema

Hogere wiskunde was het, de totstandkoming van het competitie-programma voor komend voetbalseizoen. De KNVB deed er liefst acht maanden over.

Op zijn kantoor in Zeist pakt Gijs de Jong, competitieleider bij de KNVB, een pen en papier en begint vakjes en kruisjes te tekenen. Hij zegt: 'Zo gaat mijn collega in Duitsland dus te werk. Die zegt: dit zijn de clubs, dit zijn de data, dit is het speelschema en zo gaan we het doen. Klaar. Zo werken, dát is mijn droom.'


Dat blijft het voorlopig nog wel even voor De Jong, bestuurskundige van origine. Sinds toenmalig burgemeester Cees Roozemond van Alkmaar in 1983 had ontdekt dat je wedstrijden kunt verbieden (toen AZ '67-Ajax), is de totstandkoming van het competitieprogramma een megaklus geworden. Hij moet er zelfs de hulp van een hoogleraar econometrie voor inroepen.


Toch heeft De Jong naar eigen zeggen een fantastische baan. 'Want het lukt altijd weer de klus te volbrengen', zegt hij. In acht maanden van puzzelen en polderen kwam het programma voor het seizoen 2013/14 tot stand.


Oktober 2012

Het eerste reguliere overleg tussen competitieleider Gijs de Jong en planner Heinrich Welling. Gewoon, op kantoor Zeist, met een kopje koffie erbij.


Uitgangspunt is het speelschema zoals de UEFA dat deze maand per mail heeft verstuurd. Daarin zijn de data bepaald voor de interlands, Champions League- en Europa Leaguewedstrijden. Nog even kijken wanneer Koningsdag, Pasen en Bevrijdingsdag vallen, en vanaf dat moment kan er een speeldagenkalender voor de ere- en eerste divisie worden vastgesteld. Het begin is er.


November 2012

Het Technisch Platform komt bij elkaar in Zeist. Gerard Marsman en Leo Beenhakker vertegenwoordigen de trainers, Marcel Brands (PSV) en Earnest Stewart (AZ) de eredivisieclubs, Bert Zwanenburg (FC Oss) en Mario Captein (Helmond Sport) de eerstedivisieclubs en namens de KNVB zitten technisch manager Mohammed Allach, voorzitter Gijs de Jong en secretaris Heinrich Welling in het Platform.


Het is het eerste moment waarop het gaat schuren. Iedereen wil een zo helder, strak en eerlijk mogelijk verloop van de competitie. Er worden uitgangspunten vastgesteld: niet meer dan twee uitwedstrijden achter elkaar, tenminste twee volledige etmalen en liefst 72 uur rust tussen wedstrijden voor de Europa League en eredivisie en de laatste twee speelronden alle wedstrijden tegelijkertijd om competitievervalsing te voorkomen.


Maar De Jong moet ook rekening houden met een andere component: de openbare orde. Daarom komt ook een andere commissie bij elkaar: de commissie Competitie en Openbare Orde, met Rob van Gijzel, burgemeester van Eindhoven als voorzitter, en afgevaardigden van het Centraal Informatiepunt Voetbalvandalisme, de politie en de gemeenten.


En dan is er nóg een variabele: de commercie. In een contract met Studio Sport ligt vast dat er slechts bij hoge uitzondering mag worden afgeweken van de verdeling: één wedstrijd op vrijdag, vier wedstrijden op zaterdag en vier op zondag.


Bovendien heeft De Jong te maken met contractuele verplichtingen jegens Eredivisie Live, het betaalkanaal, waardoor wedstrijden op verschillende tijdstippen moeten beginnen. Die tijdstippen moeten eerlijk over alle achttien clubs worden verdeeld.


Daarbij moet rekening worden gehouden met openbare orde, geografie (als FC Groningen-Roda JC om half 1 begint, moeten supporters uit Kerkrade om half 8 de deur uit, dat is niet ideaal) en de verrichtingen van clubs in Europa. De club die op donderdag heeft gespeeld voor de Europa League, kan niet op zaterdag alweer spelen.


De Grote Rekensom is begonnen.


Maart 2013

Het Competitie Informatie Formulier (CIF) wordt opgestuurd naar burgemeesters, Betaald Voetbalorganisaties, gemeenten, politie en KLPD. Op dit formulier kunnen gemeenten hun knelpunten vermelden. In het verleden werd de KNVB overstelpt met de vreemdste verzoeken, van braderieën tot de Sinterklaasintocht. Zelfs het WK Herdershonden in Den Bosch werd ooit als complicatie bestempeld.


De KNVB dringt er bij burgemeesters op aan om met maximaal drie blokkades te komen. In het geval van de gemeente Den Haag waren dat: de City Pier City Loop, het vuurwerkfestival in Scheveningen en de nucleaire wereldtop in Den Haag. Op die dagen is er niet voldoende politie beschikbaar voor een thuiswedstrijd van ADO Den Haag.


Nog dezelfde maand krijgt De Jong de formulieren retour. De knelpunten worden besproken met de commissie Openbare Orde en met de gemeentelijke adviseurs op het gebied van veiligheid en, indien noodzakelijk, met burgemeesters, de ministeries van Binnenlandse Zaken en Veiligheid en Justitie.


Het programma wordt steeds meer verfijnd. Vervolgens is het wachten totdat bekend is welke ploegen uit welke stad promoveren en degraderen. Elke stad heeft immers zijn eigen wensen voor de competitie.


Mei 2013

Competitieplanner Heinrich Welling neemt het vliegtuig naar Barcelona. Daar heeft hij afgesproken met hoogleraar Robert Nieuwenhuis, gespecialiseerd in econometrie.


Nieuwenhuis werkt op de universiteit van Catalonië en verwerkt alle wensen, eisen en prioriteiten in nullen en eentjes. Maar wie denkt dat een wondercomputer een sluitend schema uitspuugt, komt bedrogen uit. De eerste keren verschijnt steeds weer dat vervelende woord op het scherm: impossible. Wél geeft de computer aan waar de schoen wringt en welk programma hij wél zou kunnen maken.


Het is daarna een kwestie van variabelen afzwakken, zoals De Jong dat noemt. En opnieuw overleggen met gemeenten of er te onderhandelen valt. Net zo lang tot er wel een definitief competitieprogramma uit de computer rolt. Vijftig pogingen verder is het zover.


Juni 2013

Het speelplan voor het seizoen 2013/14 wordt officieel gepresenteerd. Direct komt via de sociale media het eerste commentaar van supporters. Waarom direct na de winterstop PSV-Ajax? Veel te vroeg! En waarom Ajax-Feyenoord al op de derde speeldag, als velen nog op vakantie zijn?


Ook De Jong leest die tweets. Zijn verweer: 'Ajax speelt Champions League, Feyenoord Europa League. Om clubs Europees zo goed mogelijk te laten presteren, is een marge van 72 uur tussen de wedstrijden essentieel.


'Dit betekent dat het duel voor de groepsfase van de Europa League moet worden gespeeld. Omdat de lokale autoriteiten willen dat deze wedstrijd op zondag wordt gespeeld, staat De Klassieker daarom al in speelronde drie op het programma.'


Vervelend? 'Welnee', zegt De Jong. 'Gaaf toch juist, de Klassieker zo vroeg in het seizoen? Direct spektakel! Mooier kan niet.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden