bellen metmaarten keulemans

‘Puur virologisch gezien zou het verstandig zijn als het kabinet nog even wacht met versoepelen’

Terwijl het aantal gemelde besmettingen stijgt, komt het kabinet vandaag hoogstwaarschijnlijk met wat versoepelingen. Hoe kan dat? En wat gaat dat betekenen? We bellen met coronaverslaggever Maarten Keulemans. ‘Het is een gok die we nu gaan nemen.’

Demissionair premier Mark Rutte arriveert zondag bij het Catshuis voor overleg. Vanavond kondigt hij  hoogstwaarschijnlijk wat versoepelingen aan.  Beeld ANP
Demissionair premier Mark Rutte arriveert zondag bij het Catshuis voor overleg. Vanavond kondigt hij hoogstwaarschijnlijk wat versoepelingen aan.Beeld ANP

Maarten, begrijp jij dit? Deels de teugels laten vieren terwijl het nog altijd niet goed gaat met het terugbrengen van het aantal besmettingen.

‘Het Nederlandse coronabeleid is onderhand contra-cyclisch, grapte een collega al: aanscherpen als het goed gaat, loslaten als het juist omhoog gaat met de besmettingen. Puur virologisch gezien is het niet verstandig als het kabinet vandaag met wat versoepelingen komt. Het is net alsof je ergens schuilt voor een naderende regenbui en net als de donkere wolken recht boven je hangen, verdergaat. Want het regent toch niet?

‘Het aantal dagelijkse besmettingen is net weer wat gestegen, tot rond de vierduizend, en het percentage positieve tests stijgt licht. Dit laatste cijfer is een goede voorspeller van wat er straks in de ziekenhuizen gaat gebeuren. Maatschappelijk gezien zijn de verwachte besluiten van het kabinet goed te begrijpen. Er liggen nu zo’n vijfhonderd patiënten op de ic, veel minder dan tijdens de eerste lockdown. De mensen vragen zich ook af waar het virus is. Tijdens de eerste lockdown was het verhaal; ziek, ziek, ziek. Nu gaat het om leerlingen die thuis zitten en ondernemers die het moeilijk hebben.’

Kortom, het is best een risico wat het kabinet vanavond gaat doen?

‘Zeker. Alles wijst erop dat de Britse variant besmettelijker is en leidt tot een hoger reproductiegetal, het R-getal. Dit alles was ook voorspeld. In februari zou er een kentering komen, in maart een flinke toename van het aantal besmettingen en in april een piek tijdens de derde golf. 

‘Je kunt alleen maar hopen dat twee dingen een verschil gaan maken: de stijging van de vaccinatiegraad en het betere weer. Met name de lente, de hogere temperatuur, moet ons gaan redden. Maar het is nu pas februari. Het zou verstandig zijn als het kabinet nog even wacht met versoepelingen.

‘Maar ik begrijp ook het belang van de ondernemers die weer open willen gaan. En de leerlingen die hun opleiding willen redden. Ik zie het aan mijn eigen dochter van zeventien jaar. Wat nu gebeurt, is een aanslag op haar studie. Ze doet mbo-toerisme en kan haar stage niet afmaken. Ze had een half jaar gezocht naar een stageplek. Nadat het eindelijk was gelukt en ze een paar weken aan de slag was, begon vorig jaar de lockdown. Het is dramatisch. Maar verder logenstraft ze alles over depressieve jongeren, hoor. Ze zit goed in haar vel, gelukkig.’

Hou je dan je hart vast wat er in de komende weken gaat gebeuren na het kabinetsbesluit?

‘Het is een gok die we nu gaan nemen. Het risico is namelijk dat we over een paar weken weer in lockdown moeten. Wéér thuis, dus. Misschien moeten we gewoon nog een paar weken volhouden. Het is een duivels dilemma voor het kabinet: geef je toe aan de druk?

‘Ik sprak gedragswetenschapper Reint Jan Renes over dat probleem, en die had een interessant punt: het kabinet slaagt er maar niet in om Nederland mee te nemen naar de nieuwe realiteit, waarin het virus nog altijd een grote rol speelt. Je kan het vergelijken met een dokter die zijn patiënt niet durft te vertellen dat hij of zij chronisch ziek is. Het kabinet kent maar twee standen: maatregelen of geen maatregelen. Terwijl wij nog heel lang de gevolgen van het virus gaan ondervinden, en moeten gaan leren leven met het virus.’

Ondertussen sleept de horeca de regering voor de rechter. Ze willen weer open want het aantal besmettingen in de sector zou best meevallen.

‘Dat is niet waar. Het gaat vaak goed, maar als het misgaat, zie je meteen flinke uitbraken. Daarom doen haast alle landen hetzelfde om het virus aan te pakken: de horeca sluiten. In alle gezelligheid doen mensen in een restaurant of een café gewoon dingen die helemaal niet verstandig zijn: schreeuwen, zingen, elkaar omhelzen. 

‘Als het gaat om clusters van besmettingen, staan studentenhuizen op de eerste plaats en de horeca op de tweede plaats. Uit GGD-contactonderzoek bleek dat één Nederlandse horeca-uitbraak meteen goed was voor 342 besmettingen.’

Hoe kijk je naar die proefevenementen die nu gaande zijn, midden in de pandemie, met veel publiek? Een theatervoorstelling, voetbalwedstrijden, een congres en zelfs een dancefestival onder strenge maatregelen.

‘Ik vind dat hoopvol. Dat moeten we doen, leren leven met het virus, in plaats van steeds zeggen wat niet mogelijk is. We hadden dit alleen vorige zomer al moeten doen om te kijken wat allemaal mogelijk is met het virus. Maar toen heerste de mening dat het virus de kop was ingedrukt en dat we weer op vakantie konden gaan. Ik ben benieuwd wat deze experimenten gaan opleveren.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden