'Puur IJzeren Gardisme, zonder enige nuance'

Boekarest, 30 maart 1935

Het plein voor de universiteit van Boekarest, 2012. Beeld epa
Het plein voor de universiteit van Boekarest, 2012.Beeld epa

Gisteren was het college van Nae Ionescu verstikkend. Puur IJzeren Gardisme, zonder enige nuance, zonder excuses.

'Politiek is een status van strijd. Iedere partij heeft als uiteindelijk doel de verplichting om alle andere politieke opvattingen te vernietigen. In laatste instantie is 'binnenlandse politiek' een absurditeit. Alleen verovering van de macht kan aan de orde zijn, daarna haar uitschakeling en het opgaan van de partij in de collectiviteit. Vanaf dan wordt er alleen nog bestuurd. Iedere mogelijkheid tot reactie is immers uitgeroeid. Een collectiviteit die de idee van oorlog in het vaandel voert, wordt 'natie' genoemd. Een natie wordt bepaald door de verhouding vriend-vijand.' Enzovoorts.

Ik wilde hem er attent op maken dat al wat hij uitgekraamd had in monsterachtige tegenspraak was met alles waar hij voor staat, maar gehaast als hij was ging hij er na zijn cursus meteen van door.

Alle ketterij heeft als vertrekpunt een verschrikkelijke, wilde abstractie: 'de collectiviteit'. Nog koeler, nog primitiever, nog artificiëler dan die andere abstractie: 'individu'. Hij vergeet dat hij het over mensen heeft. Hij vergeet dat die mensen hartstochten hebben en, wat men ook moge beweren, een instinct voor vrijheid.

Het meest deprimerend is dat alle theorieën vertrekken vanuit politieke berekening. Ik ben ervan overtuigd dat hij gisteren op die wijze oreerde - met zoveel politieke allusies, en zo pijnlijk Hitleriaans, omdat een gardist in nationale klederdracht in het auditorium was gaan zitten. Ik voelde dat hij in de eerste plaats dit individu toesprak.

Mihail Sebastian (1907-1945), Roemeense schrijver.
Uit Dagboek 1935-1944.
Vertaling Julien Weverbergh. Uitgeverij Wever & Bergh; 2007.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden