Punk in het theater

Jetse Batelaan wordt de nieuwe leider van Theater Artemis in Den Bosch. Daarmee is een nieuwe koers ingezet.

De 35-jarige regisseur Jetse Batelaan wordt de nieuwe artistiek leider van Theater Artemis in Den Bosch. Hij volgt de ernstig zieke Floor Huygen op. Theater Artemis maakt theater 'voor alle leeftijden', met de nadruk op (bijna-)tieners en jongeren. Batelaan staat bekend om zijn eigenzinnige en tegendraadse voorstellingen waarin hij vaak het fenomeen theater op de hak neemt.


Zo schrikt hij er niet voor terug acteurs lang- en zwijgzaam herhalende bewegingen te laten uitvoeren. Ook verleidt hij bijvoorbeeld jonge bodybuilders tot (expres vals) gezongen dialogen. De ene keer levert dit originele voltreffers op zoals in het bekroonde Het Geheven Vingertje (10+), de festivalhit Bonte Avond van Bodybuilders en de Gouden Krekel-winnaar Voorstelling waarin hopelijk niets gebeurt. Soms mislukt zijn experiment zoals in Een cowboy met zijn handen hoog juicht waarschijnlijk niet en in Toneel, een mieterig sprookje.


Wonderlijk, radicaal en ontregelend zijn Batelaans voorstellingen altijd. Hij verlaat het Ro Theater, waaraan hij als regisseur vijf jaar vast verbonden was. Hij werkte ook voor Tg MAX en Bambie.


De keuze van Artemis voor Batelaan is opvallend; tot nu toe maakte het gezelschap vooral furore met tekstvoorstellingen zoals het succesvol bewerkte Woeste Hoogten, rusteloze zielen. Batelaan, opgeleid als regisseur, maakt fysiek bewegingstheater. BonteHond in Almere maakt binnenkort bekend wie de opvolger wordt van Noël Fischer, die naar NT Jong van Het Nationale Toneel vertrekt. Grote kans dat ook daar een artistiek leider wordt aangesteld met een achtergrond in mime.


Zowel BonteHond als Artemis hebben lang gezocht naar jonge opvolgers. Meer tekstgerichte regisseurs, waarvan er toch een aantal zonder vast dienstverband rondloopt, blijken zich op dit moment niet te willen vastpinnen op een artistiek leiderschap in jeugdtheater. Zij switchen liever tussen theater voor jeugd en voor volwassenen. Tekstregisseur Paul Knieriem is vast verbonden aan De Toneelmakerij (geleid door Liesbeth Coltof en Ad de Bont), maar maakt ook volwassen theater in opdracht van Toneelschuur Producties.


Binnen het jeugdtheater (met een plaats in de Basisinfrastructuur) richten alleen De Toneelmakerij in Noord-Holland en Het Laagland in Limburg zich nog hoofdzakelijk op teksttoneel. Nu ook BonteHond en Artemis fysiek ingestelde makers aan het roer krijgen, neemt het beeldend en bewegingstheater de overhand. In Groningen is net Het Houten Huis begonnen, gespecialiseerd in beeldend en objectentheater, als opvolger van De Citadel. Tg MAX (nu MAAS) van Moniek Merkx richt zich altijd al op fysiek theater.


Het Filiaal en Jeugdtheater Sonnevanck maken muziektheater. Fischer zal haar brutale theatertaal nu verder ontwikkelen onder de vlag van Het Nationale Toneel.


Overigens dringt de mime ook succesvol door tot het talige volwassentheater, getuige de recente nominaties van mimeactrices voor een Theo d'Or en een Columbina, voorheen toch vooral gereserveerd voor opvallende rollen in het teksttheater.


Batelaan zegt zich thuis te voelen bij 'de punk van de nieuwe generatie': 'Kinderen worden voortdurend geconfronteerd met autoriteiten die voor hen bepalen wat belangrijk is. Ik vind het mooi als theater niet over zichzelf roept dat het belangrijk is, maar dat zíj het belangrijk vinden.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden