Puigdemont trekt zich verrassend terug als kandidaat voor presidentschap van Catalonië

De voortvluchtige Catalaanse leider Carles Puigdemont trekt zich terug als kandidaat voor het presidentschap van Catalonië. De oud-premier maakte donderdag verrassend in een video vanuit Brussel bekend dat hij voorlopig afziet van het presidentschap. Hij schoof Jordi Sànchez, een van de protestleiders die in de gevangenis zit, naar voren als zijn opvolger.

Puigdemont vorige maand in Leuven. Beeld AFP

Sànchez moet een nieuwe regionale regering vormen die de strijd voortzet voor onafhankelijkheid. Puigdemont verblijft sinds eind vorig jaar in België. Hij vluchtte om aan arrestatie te ontkomen door de Spaanse autoriteiten nadat Madrid had ingegrepen en het bestuur van de opstandige provincie overnam. Het parlement werd buitenspel gezet en de politie pakte diverse onafhankelijkheidsleiders op.

Oud-premier van Catalonië Puigdemont zegt in de videoboodschap aan de Catalanen dat zijn terugtreden 'onder de huidige omstandigheden de enige weg is' om een nieuwe regering te vormen. Zijn bondgenoot in de strijd, Sànchez, wordt samen met andere Catalaanse leiders door justitie beschuldigd van opruiing.

De toekomst van Catalonië is al maanden ongewis na de interventie van de landelijke regering in oktober. Nieuwe verkiezingen in december stopten tot grote teleurstelling van Madrid de onafhankelijkheidsstrijd niet. De separatisten behaalden opnieuw een meerderheid in het parlement, zij het een kleinere dit keer. Het plan was om Puigdemont opnieuw te benoemen, tot president. Hij dreigde echter direct gearresteerd te worden bij terugkeer in Spanje.

Puigdemont vorig jaar oktober in het Catalaanse parlement. Hij wil voorlopig in België blijven. Beeld AFP

Politieke impasse

Voor zijn verklaring, vanuit een onbekende locatie in België, benadrukten separatistenleiders in het Catalaanse parlement dat Puigdemont hun enige legitieme leider is, ondanks een uitspraak van het Constitutionele Hof dat hij niet benoemd kan worden. De rechters zeiden toen dat hij zich niet in Spanje bevindt. Het was de eerste zitting van het parlement sinds december. De motie waarin steun werd betuigd aan Puigdemont was ingediend door zijn partij.

'Een nieuwe leider moet worden benoemd, die in Spanje is en geen problemen heeft met justitie', zei de Spaanse premier Rajoy donderdag. Madrid zegt dat het niet zal toestaan dat een separatist, die dreigt te worden vervolgd door justitie, tot president van Catalonië wordt benoemd. Het naar voren schuiven van Sànchez zal de impasse dus niet doorbreken. Puigdemont maakte ook bekend dat zijn advocaten een klacht hebben ingediend bij de Mensenrechtenraad van de VN tegen Madrid vanwege het schenden van het recht van de Catalanen op zelfbeschikking.

In januari bleek, uit uitgelekte sms'jes, dat Puigdemont het geloof in zijn eigen herbenoeming al had opgegeven. De sms'jes werden door hem gestuurd aan een van zijn voormalige kabinetsleden, Toni Comín, die ook in ballingschap in België verblijft. 'Het is afgelopen', schreef Puigdemont. 'De onzen hebben ons opgeofferd. Of tenminste mij.' De Catalaanse leider stuurde de berichtjes nadat de voorzitter van het Catalaanse parlement zijn beëdiging had afgeblazen.

Demonstranten roepen bij het Europees parlement in Brussel op tot vrijlating van de door Spanje vastgezette Catalaanse leiders. Beeld EPA

De twee Jordi's: Catalaanse martelaren die van het toneel verdwenen

Ze worden gezien als martelaren voor een onafhankelijk Catalonië: Jordi Sànchez en Jordi Cuixart, de leiders van de twee grote Catalaanse onafhankelijkheidsbewegingen, sinds oktober opgesloten in de cel. Lees dit profiel van de mannen die volgens Puigdemont 'politieke gevangenen' zijn geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.