Publieke tribune gevuld met Holleeder-dagjesmensen: 'Hij weet echt sfeer te creëren'

Dit was de derde dag in het proces-Vandros

Het proces tegen Willem Holleeder bracht deze week confrontaties tussen justitie en de verdachte, gelardeerd met Cruijffiaanse uitspraken. De vele dagjesmensen genoten. 'Geobsedeerd, ja. Net als met Leonardo DiCaprio.'

Bij de Bunker staan belangstellenden in de rij voor de eerste zitting. Foto Guus Dubbelman / de Volkskrant

'Ik vond het geweldig. Ja, echt. Holleeder weet wel een sfeer te creëren in de rechtszaal.' Vrijdagochtend zijn Marc en Ellen Breitsma vroeg uit Heerenveen vertrokken, in de hoop dat er een plekje vrij zou zijn op de publieke tribune van de zwaarbeveiligde rechtbank in Osdorp. 'Volgende week gaan we misschien nog een paar keer', zegt Marc opgetogen in de pauze. Ellen: 'Of we gaan als Sonja komt getuigen.'

De Breitsma's zijn niet de enige enthousiaste Holleeder-dagjesmensen. Was de rechtbank op de eerste zittingsdag vooral gevuld met journalisten, op de derde dag is de publieke tribune voor een groot deel overgenomen door belangstellenden. 'Wij hebben speciaal vrij genomen', zegt Ilona de Lange. 'Want Juul is geobsedeerd door de zaak.' Juul is collega Julia de Tombe. 'Ik weet ook niet waarom ik snel geobsedeerd ben. Zo ben ik nou eenmaal.' Datzelfde heeft ze bij Leonardo DiCaprio, grapt De Lange.

Willem Holleeder heeft hen verrast. Hij komt veel sympathieker over dan ze hadden verwacht. Maar ze trappen er niet in, zeggen ze. 'Ik heb de boeken van Astrid gelezen. Hij is nu heel anders. Ik denk dat hij twee gezichten heeft. Dat moet haast wel', zegt De Tombe.

Ook zijn ze geboeid door het contrast tussen de keurige rechters uit de bovenwereld en de soms onnavolgbare redenering van de crimineel uit de onderwereld. 'Het lijkt soms wel of ze elkaar niet begrijpen', zegt De Lange.

Holleeder legt geregeld aan de rechters uit: 'Kijk, u moet het zo zien.(...) In die context heb ik dat gezegd. (...) Zo gaat dat in mijn wereld.'

En kijken de bezoekers met verwondering naar de venijnige confrontaties tussen de verdachte en het Openbaar Ministerie. Holleeder: 'U probeert me steeds vast te pinnen. Ik ken uw tactiek wel.' Aanklager: 'U heeft het steeds over vastpinnen, ik stel gewoon open vragen.' Holleeder: 'En ik geef u open antwoorden.'

Kortom, ze vinden de urenlange zit in de rechtszaal niet tegenvallen. Zeker niet. En dat komt met name door de verdachte. Hij greep de eerste week van dit proces aan om het beeld van het 'monster' bij te stellen.

Onderwereldconflict

Willem, zegt Willem Holleeder, 'is gewoon Willem. Ik ben een normale jongen. Ik ben best slim. Ik ben een boef. Want ja, ik heb die ontvoering gepleegd. Maar ik ben niet gevoelloos en niet gewetenloos.'

De man die verdacht wordt van minimaal vijf liquidaties, is juist 'echt een familiemens'. Zo 'deed het hem natuurlijk wat' toen zijn broer Gerard in 1999 werd ontvoerd wegens een onderwereldconflict tussen enerzijds Holleeder en vastgoedhandelaar Endstra, en crimineel Sam Klepper anderzijds. 'Verschrikkelijk natuurlijk. Maar het was niet echt een ontvoering dat je zegt: dit is echt een ontvoering. Ze hadden Gerard meegenomen. Hij was wel bang, iedereen is bang als-ie wordt meegenomen.' De ontvoering duurde ook niet lang. 'En ik kon er niets aan doen.'

Wagonnetje

Wat Holleeder betreft was hij slechts 'een wagonnetje' in de trein van de onderwereld. Een die helemaal niet vooraan stond. 'Ik wilde mijn ding doen, ik wilde mijn geld verdienen.'

En dat niet alleen, Holleeder wilde ook mensen helpen. Zo adviseerde hij Sandra den Hartog na de liquidatie van haar partner Sam Klepper. Den Hartog, Holleeders ex-vriendin en in dit proces een belangrijke getuige tegen hem, moest miljoenen betalen aan een Joegoslavische crimineel om haar gezin veilig te stellen.

Willem Holleeder en zijn raadsman Sander Janssen. Foto Annet Zuurveen / de Volkskrant

Afspraak

De rechter vraagt waarom Willem Holleeder het testament van Cor van Hout, die alles aan zijn kinderen nalaat, niet respecteert.

Holleeder: 'Voor u is zo'n testament heel normaal, maar in mijn wereld geldt de mondelinge afspraak. Hij heeft allerlei mensen geld beloofd, en Sonja moet dat betalen. Dat Cors dochter Francis meerderjarig is, wil nog niet zeggen dat zij recht heeft op de erfenis.'

'Waarop baseerde u uw advies aan Den Hartog?', wil de aanklager van Holleeder weten. 'Een advies geef ik aan de hand van mijn mening', antwoordt de verdachte.

'Heerlijk toch? Die uitspraken van Holleeder?', zegt Ilona de Lange even later op de gang. Zo legde Holleeder vrijdag uit hoe het komt dat hij zich niet elk gesprek kan herinneren: 'Het is moeilijk om een gesprek te reproduceren als je niet de behoefte hebt gehad om het te onthouden.' En houdt hij de rechters voor dat hij echt van de natuur houdt.

'Da's grappig'

Rechter: 'U ging met uw contacten vaak buiten rondjes lopen hè? Bent u zo'n buitenmens?'

Holleeder: 'Ja, dat ben ik.'

Ook ontkent hij dat hij in drugs handelde. Hij leende alleen geld uit.

Rechter: 'Da's grappig: u financiert drugs, maar u zit er niet in.'

Holleeder: 'Nee, met de drugs zelf ben ik niet bezig.'

'Af en toe hoor ik u Cruijffiaanse zinnen debiteren', constateert de rechter.

Even later vraagt de rechter: 'U zegt dat u Endstra en Houtman niet heeft afgeperst.'

Holleeder: 'Nee, dat heb ik niet gedaan.'

Rechter: 'Maar u bent er wel voor veroordeeld.'

Holleeder, nonchalant: 'Ja, dat ken gebeuren.'

Schreeuwen

Net als in 2007, stelt Holleeder, wordt hem ten onrechte de schuld in de schoenen geschoven. En het steekt hem dat hij - door zijn zus Astrid - te boek staat als een psychopaat die iedereen met zijn charme inpakt, maar ook als iemand die anderen een ongenadige veeg uit de pan kan geven.

Ja, geeft hij toe, ik heb tegen mijn zus Sonja geschreeuwd en haar de huid vol gescholden. 'Ik heb ruzie gehad. Ik kan schreeuwen. Maar ik ben nog geen psychopaat omdat ik schreeuw. Ik ben een jongen van de straat', zegt hij met trillende stem. 'Dit heb ik niet verdiend'.

Want, stelt hij, 'aan het eind van de rit heb ik Sonja nooit met één vinger aangeraakt. Tot op de dag van vandaag hou ik nog van d'r. Ze is mijn lievelingszusje.'

'Het maakt u emotioneel', constateert de rechter terwijl Holleeder stopt met praten en hij naar zijn waterglas reikt. Hij huilt.

'Het is een boef', concluderen Marc en Ellen Breitsma op de gang. 'Maar is hij echt zo erg als het OM beweert?', vraagt Marc zich af. Ellen: 'Ik begrijp nu wel dat hij het imago heeft van een knuffelcrimineel.'

Verbetering: per abuis zijn quotes van Ilona de Lange en Julia de Tombe omgedraaid in een eerdere versie van dit stuk. Dit is inmiddels aangepast.


Het proces-Vandros, proces van de eeuw

De man, de mythe en nu ook de beklaagde - wat is het ware gezicht van Holleeder? (+)
Zowel het Openbaar Ministerie als de verdediging hopen dat de mythe die rondom Willem Holleeder hangt in de komende maanden aan gruzelementen gaat. Maar wat hou je dan over? Een ordinaire moordenaar, of een verdachte die de dupe is van andermans leugens.

Willem Holleeder zegt dat het altijd zijn bedoeling is geweest een normaal bestaan op te bouwen
(+)
Geld interesseert hem niet, zegt Willem Holleeder op dag twee van het proces waarin hij terechtstaat voor vijf liquidaties. Familie daarentegen is hem heilig. 'Ik wilde altijd een normaal bestaan opbouwen.'

Wie is wie in het proces Holleeder?
(+)
Maandag begon het strafproces tegen Willem Holleeder (59). Al jaren wordt hij in verband gebracht met liquidaties in de onderwereld. Dit is de eerste keer dat hij zich bij de rechter voor moord moet verantwoorden.

Holleeder schrijft al 40 jaar lang misdaadgeschiedenis; dit is wat zijn criminele carrière de samenleving heeft gekost

Sinds maandag staat Willem Holleeder weer eens voor de rechter. Dit keer voor opdracht geven tot huurmoorden. Over de man die misdaad-geschiedenis schreef is veel gezegd en geschreven. Behalve dit: hoeveel Nederlands belastinggeld is aan zijn vervolging uitgegeven? En hoeveel hebben we ervoor over?

Dit zijn de dossiervreters die Willem Holleeder verdedigen
(+)
Sander Janssen en Robert Malewicz, twee jonge advocaten, verdedigen de belangen van Willem Holleeder. Na het uitputtende liquidatieproces Passage volgt opnieuw een megastrafzaak. Het wordt, zeggen collega's, 'de zaak van Sander en Robert tegen de rest'.

Foto Annet Zuurveen / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.