Pubers versus de klassiekers

Wat zegt de leeslijst middelbare scholieren nog? Martijn de Korte (17, 4-havo van het Valuascollege in Venlo) over De aanslag.

'Anton, een 12-jarige jongen, wordt in een auto van de Duitsers geduwd. Het is 1945. Hij hoort geschreeuw om zich heen en opeens ziet hij een grote vlam op de plek van zijn huis. Dat moment staat me het meeste bij. Ik kan me daar echt kwaad om maken: dat de Duitsers zijn huis in brand steken.


'Ik maak me sowieso vaak druk om dingen. Als ik op het nieuws zie dat Shell bij de Noordpool gaat boren, denk ik: waar zijn we mee bezig? Ik vind het leuk over dat soort dingen te debatteren. Een vriend van me zegt altijd: ik zie jou nog wel lijsttrekker van de SP worden, maar dan zeg ik: wacht even, niet te hard van stapel lopen.


'Vragen over goed en kwaad, daar gaat De aanslag ook over. Een NSB'er wordt door het verzet vlak voor het huis van Anton doodgeschoten. Daarop vermoorden de Duitsers Antons vader, moeder en broer.


'Je kunt zeggen dat het verzet hiervoor medeverantwoordelijk is, maar ik vind dat de Duitsers de schuldigen zijn. Zij zijn Nederland binnengevallen. Toch laat het boek zien dat beide partijen daders en slachtoffers zijn.


'Anton blijft zijn hele leven bezig met de aanslag: het boek beschrijft heel goed hoe hij de gebeurtenissen ervaart. Alleen al daarom zouden andere scholieren De aanslag moeten lezen. Het laat een situatie zien die voor ons vreemd is en niet in te denken; wat er in de Tweede Wereldoorlog is gebeurd en welke sporen het heeft nagelaten. De oorlog laat Anton niet los.


'Boeken over de Tweede Wereldoorlog hebben voor mij sowieso een streepje voor. Ik lees veel over de invasie van Normandië en vind het interessant om te weten hoe die verliep: dat de Amerikanen eerst landden op Omaha Beach, waar de meeste slachtoffers zijn gevallen en daarna op Utah Beach. Daar vielen de minste doden.


'Van familieleden die nog leven, hebben alleen mijn opa van moederskant en mijn oma van mijn vaderskant de oorlog meegemaakt. Mijn oma woonde tijdens de Hongerwinter in Rotterdam. Ik heb haar daarover wel eens vragen gesteld, maar ze praat er niet veel over. Zij heeft de oorlog achter zich gelaten.'


Harry Mulisch: De aanslag

De Bezige Bij (Jubileumeditie); 246 pagina's; € 12,50. Eerste druk 1982.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden