Psychologen faalden in zaak-Nienke

Niet alleen het Openbaar Ministerie en achtereenvolgende rechtbanken hebben fouten gemaakt in de zaak-Nienke. ‘Ook in psychologisch opzicht is níks goed gegaan’, zegt professor Van Koppen, criticaster van het eerste uur en schrijver van een boek over de zaak....

Van onze verslaggever Ron Meerhof

Het PBC rapporteerde in 2000 over de toenmalige verdachte Cees B. ‘B. is een goedzak, een lulletje rozenwater’, zegt Van Koppen. ‘Dat constateerde het PBC ook. Maar toen hadden ze een probleem: B. had immers wel Nienke om het leven gebracht – dachten ze. En dus schreven ze hun rapport naar dat feit toe.’

Opeens heette B. ‘passief-agressief’ te zijn. Van binnen zou hij koken van woede. Dat agressieve aspect baseerden de onderzoekers niet op het persoonlijkheidsonderzoek, maar op het dossier over wat hij zóu hebben gedaan, aldus Van Koppen. ‘Ik heb de onderzoekers van het PBC gezegd dat ze gestoord zijn, met zo’n rapportage. Ik vroeg hun: wie zijn hier nou de gevaarlijke gekken?’

Het PBC-rapport vormde een aanmoediging voor het onderzoeksteam om verder te gaan met het ‘spoor-B’. Zoals ook de inbreng van andere psychologen in de zaak achteraf negatieve effecten bleek te hebben.

Zo schrijft advocaat-generaal Posthumus in zijn evaluatierapport dat de hoogleraar kinderpsychologie Ruud Bullens een sterk sturende rol heeft gespeeld in de aanvankelijke verdenkingen jegens Maikel, het vriendje van Nienke. Bullens zei onder meer dat Maikel ‘een groot geheim’ had. Dat was aanleiding om de jongen hard te ondervragen.

‘Het is volkomen onduidelijk waar Bullens dat oordeel op baseerde’, zegt Van Koppen. Posthumus schrijft daarover: ‘Teamleiding en officieren van justitie hebben zich door hem laten leiden, zijn te veel afgegaan op zijn deskundigheid en zijn onvoldoende kritisch geweest ten opzichte van deskundige 2 (Bullens, red.).’

Ook in andere opzichten faalden psychologen in hun bemoeienissen met de zaak. Wik H., naar later bleek de echte dader, werd al in 1999 opgepakt wegens een poging tot verkrachting. Hij kreeg een werkstraf opgelegd, met verplichte seksuele therapie.

Zijn intakegesprek had plaats op 21 juni 2000. De volgende dag vermoordde hij Nienke. In de periode daarna ging hij steeds meer drinken en blowen, durfde niet meer naar buiten uit angst dat ‘het beest’ in hem weer naar buiten zou komen.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden