Pssssssssst, Kaartjes?

Ze zijn lastig als muggen, en even moeilijk te verjagen. Bij haast elk groot muziek- of sportevenement nemen zwarthandelaren een deel van de kaartverkoop voor hun rekening....

HET is al een paar jaar een vast ritueel op het plein voor Ahoy'. Een grote stroom fans, wachtend op het concert, en de zwartekaartenhandelaren, daaromheen zwermend. Deze week waren het de Backstreet Boys-bakvissen die twee dagen het plein domineren. Met BSB beschilderde gezichten. Om het kwartier begint er een meisje spontaan te gillen of te huilen. Vanwege het gedrang maant de organisatie de handen in de lucht te steken. Duizenden lichtblauwe kaartjes wapperen boven de meute.

Deze kaartjes hebben de trotse eigenaressen 60, 55 of 50 gulden gekost. Of het dubbele, als ze via de niet-officiële kanalen hebben gekocht. Tot vlak voor het concert is er nog van alles te ritselen. Aan de rand van het plein staan de echte backstreet boys (vrij vertaald: clandestiene handelaren). Ver voor aanvang van het concert zijn ze al in ruime mate vertegenwoordigd om hun zwarte plaatsbewijzen te slijten.

'Tickets, tickets', sissen ze naar voorbijgangers. Naarmate het tijdstip van aanvang dichterbij komt, wordt de groep, een mannetje of tien groot, actiever. Ze mengen zich onder het publiek, benaderen potentiële klanten luidruchtiger. Ze bestrijken de complete omgeving van Ahoy'. Vlak voor het begin van het concert steken ze zelfs rennend het plein over om de laatste deals te maken. Als het gegil binnen de opkomst van de Backstreet Boys aankondigt, is hun werk gedaan.

Voor de beveiligingsmensen van Ahoy' en de Rotterdamse politie zijn het 'bekende figuren'. Bij elk concert in het sportpaleis - met 10.500 plaatsen de grootste evenementenzaal van Nederland - zijn ze aanwezig. Sommigen staan er volgens Ahoy'-medewerkers al jaren.

'We pakken ze regelmatig op wegens illegale straathandel', zegt een politieman in burger. Vijf jaar geleden liep het met de straathandel rond het evenementencomplex de spuigaten uit. Toen zijn Ahoy', organisator Mojo Concerts, politie en Openbaar Ministerie om de tafel gaan zitten. Sindsdien is er bij elk concert politie aanwezig. 'We weten dat we de zwarthandel niet kunnen uitroeien', zegt het hoofd beveiliging van Ahoy'. 'Maar als er excessen dreigen, treedt de politie op.'

Arrestaties halen echter nauwelijks iets uit, een dag later staan ze er weer. Hoe deze handel is georganiseerd, lijkt niemand te weten. Nooit is onderzoek gedaan naar het mogelijk bestaan van een netwerk of organisatie, bevestigt de politieman. 'Dat heeft geen prioriteit.'

Directeur Leon Ramakers van Mojo Concerts, het bedrijf in Delft dat vrijwel alle grote popconcerten in Nederland organiseert, ergerde zich zo aan de doorverkoop dat hij zijn vaste beveiligingsbedrijf The Security Company vroeg de zwarthandel rond Ahoy' in kaart te brengen. Uit dit 'onderzoekje' bleek dat één man de handelaren op het plein aanstuurt.

Volgens Ramakers is het een circuit van 'halve en hele criminelen. Door deze jongens houden popconcerten het stigma van smoezelig. Bezoekers moeten door een haag van jongetjes die ''tickets, tickets'' sissen. Vreselijk, alsof het om drugs gaat. Iedereen mag geld verdienen, maar deze handelaren voegen niets toe aan de business. Zij parasiteren alleen maar.'

De kaartverkoop rond de concertzalen en stadions is echter kruimelwerk vergeleken bij de echte ticketbusiness, zegt Ramakers. Een ingewijde in het 'officieuze' circuit beaamt dat er 'miljoenen' in om gaan: 'Bij de concerten van de Rolling Stones in het Feijenoordstadion waren complete vakken gevuld door het zwarte circuit.'

Hij wijst adressen aan op Internet, waar paginalange overzichten zijn te vinden van popconcerten, voetbalwedstrijden en andere evenementen waarvoor tickets worden aangeboden; uiteraard tegen een veel hogere prijs. Bij grote voetbaltoernooien als het wereldkampioenschap en het Europees kampioenschap, worden tienduizenden toegangsbewijzen doorverkocht. Een niet gering deel vindt zijn weg naar reis- en relatiebureaus die arrangementen maken, beweert de ingewijde.

De grootste onder de zwarthandelaars, Cupido Tickets uit Amsterdam, zegt alleen kaartjes te kopen van particulieren. Eigenaar Cupido van den Berg wijst daarbij steevast op de advertenties die hij in De Telegraaf zet. 'Wij betalen de hoogste prijs voor uw EK 2000 tickets!!!', staat er nu al weken onder het kopje ''Oproepen'' te lezen.

Anderen vermoeden evenwel dat deze tickethandelaar over een netwerk van personen beschikt dat hij inschakelt als de voorverkoop van een concert begint. Tegen een geringe vergoeding zouden heel wat van zijn 'medewerkers' bereid zijn in de rij te gaan staan. Omdat er bij beroemde artiesten bijna altijd een tekort is aan kaarten, is de winst gegarandeerd.

D IRECTEUR Ramakers van Mojo Concerts: 'De concerten van zanger Tom Waits in Den Haag kostten 125 gulden per kaartje. Dat vonden wij ook veel, geloof me als ik zeg dat ik de prijs flink naar beneden heb gepraat. In de zwarte handel gingen die kaartjes vier keer over de kop: ik heb zelf gezien dat er vijfhonderd gulden voor werd betaald. Als een manager hoort dat de zwarte prijzen voor zijn artiest veel hoger liggen, zal hij de volgende keer meer vragen. Zo drijft de zwarthandel de prijzen op en is de consument de dupe.'

'De schade is dat je een publiek gaat bedienen dat geld heeft', zegt Hubert Atjak, adjunct-directeur van Theater Carré. Ook dit Amsterdamse Koninklijk theater heeft last van zwarthandel. Atjak: 'Soms geeft onze computer aan dat bijvoorbeeld de voorstelling van Youp van 't Hek is uitverkocht, maar hebben we voorin de zaal dertig lege stoelen. Dan heeft een dubieus ticketbureau dus niet van zijn kaarten af kunnen komen.'

De organisatie van het Europees voetbalkampioenschap in Nederland en Belgie, de stichting Euro 2000, heeft plechtig beloofd de zwarthandel aan te pakken. De organsatie noemt de kaartverkoop zelfs 'de achilleshiel' van het toernooi. Hooligans mogen geen plaatsbewijzen bemachtigen. Anders komt de veiligheid in de stadions in het gevaar.

Ticketbureaus kunnen dat voornemen doorkruisen. Daarom heeft Euro 2000 kortgeleden Cupido Tickets gesommeerd te stoppen met de advertenties.

Ook een ander Amsterdams firma, Ticket Unlimited, heeft zich openlijk op de zwarte markt gemanifesteerd. Dit ticketbureau - de oprichter is volgens justitie een Ajax-hooligan, vorig jaar werd hij wegens geweldpleging veroordeeld - adverteert met kaarten voor allerlei evenementen, zoals Cher, Youp van 't Hek, Ajax-Feyenoord en Heineken Nightlive. Op de Internetside worden ook kaarten voor het EK gevraagd. 'Ticket Unlimited biedt u VEEL meer voor uw kaarten dan de officiële prijs', staat er te lezen.

De zwartekaartenhandel rond het EK in 2000 beperkt zich niet tot Nederland. De site van Amerikaanse bedrijf Western State Ticket Service vermeldt het voorlopige wedstrijdoverzicht én de mogelijkheid om te bestellen. 'Ik heb de kaartjes nu nog niet, maar ik verwacht in augustus meer te kunnen bieden', zegt een medewerker van het bedrijf in Phoenix, Arizona. De herkomst van zijn waar wil hij niet bekend maken.

De zwarthandel in kaartjes is in Nederland niet verboden. Wel hebben de evenementenbureaus en concertorganisators standaard in hun algemene voorwaarden opgenomen dat de plaatsbewijzen niet mogen worden doorverkocht. Maar dat haalt niets uit.

Twee processen illustreren dat.

In 1996 spande Mojo Concerts een kort geding aan tegen Leo's Tickets uit Amsterdam. Die moest stoppen met de doorverkoop van kaarten voor drie concerten van Tina Turner. De rechter wees de eis af omdat het voor kaartjeskopers niet duidelijk was wie de algemene voorwaarden had opgesteld: Mojo Concerts of de postkantoren waar de kaartjes werden verkocht.

EEN JAAR later ondernam Van Hoorn Company, destijds organisator van de Heineken Night of the Proms, opnieuw een poging. Cupido Tickets werd gedagvaard omdat het kaartjes had doorverkocht. Het ticketbureau gaf dat ook toe, maar zei dat de kaarten niet rechtstreeks van Van Hoorn Company kwamen. Het doorverkoopverbod uit de algemene voorwaarden gold daarom niet voor Cupido, omdat die geen overeenkomst heeft gesloten met de organisator.

Van een onrechtmatige daad was ook al geen sprake. Cupido had niet de officiële verkoop belemmerd of het muziekevenement verstoord. En Van Hoorn Company had ook geen schade geleden: het had immers voor elk doorverkocht kaartje gewoon haar geld ontvangen.

Sinds deze uitspraak van september vorig jaar hebben Mojo Concerts en Van Hoorn Company geen pogingen meer gedaan om ticketbureaus aan te pakken. 'Maar hoe langer we er niets aan doen, hoe groter de zwarthandel wordt', zegt Mojo-directeur Ramakers. Een half jaar geleden heeft hij het kabinet benaderd met de vraag of er wetgeving kan komen. Zijn lobby lijkt het ministerie van Justitie nog niet te hebben bereikt: dat departement liet onlangs weten niets in wetgeving te zien.

Sinds afgelopen donderdag kan Ramakers op een belangrijke medestander rekenen. Michael van Praag, bestuursvoorzitter van Ajax, laat desgevraagd weten de zwarthandel in kaartjes zat te zijn. Ook de Amsterdamse voetbalclub onderzocht eerder de juridische mogelijkheden, maar stuitte op de wettelijke beperkingen. Van Praag, tevens lid van het sectiebestuur betaald voetbal KNVB, dringt bij sportsecretaris M. Vliegenthart aan op aanpassen van de wetgeving.

'Op dit moment kan niemand wat aan de zwarthandel doen', zegt Frank van Hoorn, directeur Van Hoorn Company. 'Ik vind daarom dat er wetgeving moet komen die de handel in zwarte kaartjes strafbaar stelt. In landen waar entertainment de meest volwassen vorm heeft, zoals de Verenigde Staten, zijn wettelijke maatregelen tegen de zwarthandel genomen. Dat is niet voor niets.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.