Pruttelende pannen en soms een danser

Morning Song door de Needcompany. Tekst, regie en decor: Jan Lauwers. Choreografie: Carlotta Sagna. 17 Februari, Rotterdamse Schouwburg. In Nederland op 20 april (Maastricht) en 1 juni (Eindhoven)....

MARIJN VAN DER JAGT

THEATER

Bij de nieuwe voorstelling van de Needcompany gebeurt er iets heel bijzonders. Het publiek lacht, en wel meerdere keren. Er wordt gul gegrinnikt en tegen het einde van Morning Song heeft hier en daar een toeschouwer de slappe lach.

Dat is niet vaak vertoond bij een creatie van de Vlaamse theaterkunstenaar Jan Lauwers. Ja, in een ver verleden, toen Lauwers nog geen Euro-kunst maakte en zijn groep Epigonentheater heette. De Struiskogel dat was zo ongeveer de laatste keer dat zijn toneelvloer bevolkt werd door komische typetjes, waaronder de meester zelf.

Sindsdien is Lauwers die toneelvloer gaan beleggen met exclusieve materialen waarop ernstig sprekende acteurs als schaakstukken positie kozen. De chaos en de paniek uit de eerste Needcompany-stukken werden teruggebracht tot een enkele doorbraak in een gedragen rust.

Bij Morning Song is het precies omgekeerd. De verstilling die regelmatig optreedt, onderbreekt de vrolijke, georkestreerde chaos van een familietafereel. In een hoek van de wijdse speelvloer is een complete, glanzende keuken neergezet, waar werkelijk wordt gekookt. Dat gebeurde trouwens ook in De Struiskogel, maar die ene taaie, gegrillde kip van toen is nu een heerlijk geurende maaltijd, bereid door acteurs Viviane de Muynck en Mil Seghers.

Die hebben we vaak en heel mooi bij Lauwers zien spelen, maar nog nooit met zoveel zichtbaar plezier. De Muynck, met platinablonde pruik en azuurblauw mantelpakje, is de dominante matrone Liliane Grandiflora uit de fast forward-familiekroniek die Lauwers zelf schreef. In haar blote hemdje staat ze luidruchtig prei te snijden, en bij wijze van running gag trekt ze voor iedere officiële zin die ze vooraan in de microfoons komt spreken, eerst uitgebreid haar jasje weer aan. Mil Seghers als haar maffiose echtgenoot wordt al vroeg door De Muynck weggebonjourd - de heer Grandiflora schijnt bij de berenjacht verdwenen te zijn.

Het wonderlijke familieverhaal met Spaanse revolutionairen, homoseksuele koks en bruiden die in coma raken, is gauw verteld. Maar elke alinea wordt uitgerekt doordat alle acht acteurs en dansers willen meevertellen door de Engelse woorden een tikje verdraaid herhalen of in kinderlijke mimegebaren illustreren. Kleine gebeurtenissen exploderen tot chaotische en massale improvisatiescènes. Waarop iedereen plotseling verdwijnt voor een korte pauze, en er op het grote toneel alleen de pruttelende pannen zijn, plus het bewegende figuurtje van een enkele danser.

Er zijn thema's te herkennen uit de vorige produkties van Jan Lauwers, zoals het spanningsveld tussen geestelijke idealen en fysiek genot. Het motto is een dialoog uit Lauwers' Caligula, het sacrale eerste deel van het tweeluik waartoe Morning Song behoort. Caligula zei daarin: 'Mensen sterven en zijn niet gelukkig'. Het weerwoord luidde: 'Die waarheid weerhoudt mensen er niet van te genieten van een lekkere maaltijd.' En van een lekkere voorstelling.

Marijn van der Jagt

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden