Provocerende feministe Greer laat zich niet onderwerpen

Mannen interesseren haar niet, zegt de feministe Germaine Greer de ochtend nadat ze ferm naar een man heeft uitgehaald. 'Ik pleit voor segregatie van de seksen.'..

Van onze verslaggeefster Janny Groen

Germaine Greer komt het podium op: armen boven het hoofd , polsen gekruist. Vanaf de eerste minuut van haar optreden vrijdag in de Beurs van Berlage brengt ze haar handelsmerk - de provocatie - in praktijk. Haar mannelijke ondervrager zal haar geen ruimte geven voor haar feministische denkbeelden, weet ze zeker.

Hij wil haar ketenen aan zijn dominante visie, haar presenteren als slavin van zijn masculiene wereldbeeld. Maar uiteraard laat de hogepriesteres van het feminisme zich niet misbruiken. Na de inleiding van Michaël Zeeman, die haar ondervraagt over haar nieuwste boek De hele vrouw, slaat ze toe. Heftig en vilein.

Zeeman spreekt over 'de strijd tussen de seksen' en over haar bittere en woedende uithaal naar mannen. Greer bitst: 'Mijn boek gaat helemaal niet over mannen. Hoe komt het toch dat mannen er altijd weer in slagen zichzelf in het script te schrijven? ' Even later: 'Laat het toch tot je botte hersens doordringen. Mannen zijn niet het onderwerp van het boek.'

De volgende ochtend in haar Amsterdamse hotel zegt Greer dat ze zich, al in het voorgesprek, had gestoord aan Zeemans 'macho-uitstraling'. 'Hij wist heel goed dat De hele vrouw geen aanval is op mannen .

'Ik probeer aan te tonen hoe de moderne consument steeds geraffineerder wordt gemanipuleerd en steviger onderdrukt door het internationale bedrijfsleven, door de marketing, de media. Vooral vrouwen zijn daar het slachtoffer van. En omdat Zeeman zich toch als de gekwetste man wenste te manifesteren, had ik me voorgenomen me niet aan zijn vragen te onderwerpen.'

Zo ontnam ze een gerenommeerd debater zijn voornaamste wapen: een eerlijk debat. Greer: 'Ik wendde me rechtstreeks tot de vrouwen in de zaal. Of het me niet is opgevallen dat er ook mannen aanwezig waren? Natuurlijk is me dat niet ontgaan. Maar mannen interesseren me niet. In de moeizame strijd tegen de uitwassen van het paternalistisch kapitalisme lopen ze de vrouwen alleen maar voor de voeten.'

Mannen willen altijd en overal het voortouw nemen, zegt Greer, die naam maakte met haar eerste boek De vrouw als eunuch (1970). Daarin stelt ze zich op als de profeet van de seksuele revolutie en koppelt ze de strijd voor vrije seks aan die voor gelijke rechten van de vrouw.

'Vroeger was ik nooit voor aparte bijeenkomsten. Maar als mannen en vrouwen samen vergaderen, hebben mannen altijd het hoogste woord. Ze grijpen elke gelegenheid aan om andere mannen te imponeren. De vrouwen blijven gewillig op de achtergrond. Overal waar mannen optreden, gaan vrouwen over tot ziekelijk flirtgedrag en laten ze zich de tweede viool aansmeren. Ik pleit voor segregatie van de seksen.'

Greer, die eerder ontdekte waar de ideale minnaar is te vinden (in Toscane), is nu gestuit op een plek waar de gesegregeerde samenleving goed functioneert: in haar geboorteland Australië. 'De aboriginals leven in gescheiden mannen- en vrouwenkampen. De kinderen worden door de samenwonende vrouwen opgevoed. Er is wel interactie met mannen, maar zo gering, dat de meisjes de ruimte krijgen om op authentieke wijze te ontluiken en uit te groeien tot echte vrouwen. Daar worden ze niet verleid om op vierjarige leeftijd al te flirten met hun vader en niet gedwongen zich te vormen naar zijn ideaalbeeld.' De opgetrokken wenkbrauw van de verslaggeefster blijft niet onopgemerkt. 'Het is een onbewust proces, een ontwikkeling die zo sterk is, dat bijna geen westerse vrouw zich daaraan kan onttrekken.'

In het gesprek met Zeeman had ze ook al heftig gefulmineerd tegen ontwikkelingen die vrouwen hun lichaam doen haten (het Barbie-model, siliconenborsten, superdunne filmsterren met giraf-lange benen). Ze spreekt van een ernstige vorm van vrouwenonderdrukking. 'We zijn de controle over ons lichaam volledig kwijtgeraakt. Zijn voortdurend bezig onszelf minder walgelijk te maken, minder vet, met platte billen en onnatuurlijk harde tieten. Toen ik De vrouw als eunuch schreef, stonden vrouwen ambivalent tegenover hun lichaam. Nu is er alleen nog maar zelfhaat.'

Ze eist het recht op om walgelijk te zijn, om 'brede heupen te hebben en harige benen, om oud te worden met hangende tieten, om te bloeden (menstrueren) en te stinken en niet voortdurend in de weer te hoeven zijn met martelwerktuigen om benen en de bikinilijn te ontharen'.

Dat ze met het recht op walgelijkheid weinig jonge vrouwen tot haar strijd zal bekeren, kan haar niet schelen. Ze heeft medelijden met de life-style-feministen, die menen dat de emancipatie ver genoeg is gevorderd om hen te geven wat ze willen: geld, seks en mode. Greer, zelf inmiddels zestig en gekleed in vormloze wollen jurken: 'Ze zijn nog jong, laat ze maar genieten van hun vermeende verworvenheden. Maar als ik zie hoe mijn peetdochter, een joods meisje met een charmant donker snorretje, dat verder ook van nature zwaar is behaard, elke dag worstelt met haar uiterlijk. . . Ik kan me niet voorstellen dat ze echt genieten, die powergirls.'

Hoewel ze had gezworen nooit een vervolg te schrijven op haar eerste boek, produceerde ze De hele vrouw vooral omdat de zelfgenoegzaamheid van de moderne girls haar mateloos begon te irriteren. 'Ze denken dat we er al zijn met de emancipatie. Voor de wet hebben we gelijkheid bereikt. Maar vrij zijn we allesbehalve. We zijn de slavinnen van het kapitalisme.'

Heeft ze dan zelf alles onder controle? Ze zucht diep: 'Ik heb één grote zwakte: mannen. Ik ben een onverbeterlijke heteroseksueel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden