Provincies doen het werk van waterschappen er graag bij

Provincies kunnen de taken van de waterschappen prima overnemen. Dat vindt een ruime meerderheid van de provincialestatenleden, blijkt uit onderzoek van de Volkskrant. Speciale verkiezingen, zoals die woensdag plaatsvinden, zijn dan niet langer nodig.

ChristenUnie-leider Arie Slob voert campagne voor de waterschapsverkiezingen. Beeld ANP

Slechts eenderde van de provinciale politici acht de waterschappen bestuurlijk noodzakelijk, blijkt uit de enquête onder 179 van de 566 statenleden. Van hen meent 72 procent dat de provincies de taken van de waterschappen wel kunnen vervullen.

De 23 Nederlandse waterschappen zijn verantwoordelijk voor waterveiligheid en de zuivering van afvalwater. Ze heffen daartoe hun eigen belasting, variërend van 200 tot 400 euro per jaar voor een doorsnee huishouden. Provincies houden toezicht.

Opkomst verhogen

Het oudste bestuurslichaam van Nederland staat echter ter discussie. De opkomst bij de waterschapsverkiezingen is gewoonlijk laag, in 2008 slechts 24 procent. Kandidaten en programma's zijn vaak nauwelijks bekend. Het ontbreekt bovendien aan heldere politieke tegenstellingen. Alle partijen zijn immers voor stevige waterkeringen en schone sloten. In een poging de opkomst te verhogen, vinden de waterschapsverkiezingen woensdag voor het eerst gelijktijdig plaats met de provincialestatenverkiezingen.

Het kabinet was van plan de waterschappen te laten opgaan in de vijf nieuw te vormen landsdelen. Vorig jaar kwam minister Schultz van Haegen (VVD, Infrastructuur en milieu) daarvan terug. 'Als iets goed is, moet je er niet aan morrelen', zei ze. Schultz reageerde op een evaluatie door de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO). Daaruit bleek dat het waterbeheersysteem in Nederland goed functioneert tegen relatief lage kosten.

Een brede oppositie van D66, SP, PVV en GroenLinks wil de zelfstandige waterschappen echter opheffen en onderbrengen bij provincies. Statenleden van VVD- en PvdA-huize pleiten daar in grote meerderheid nog steeds voor.

Minister Schultz van Haegen (VVD, Infrastructuur en milieu). Beeld ANP

Geen stem

'Een slecht plan', vindt Peter Glas, dijkgraaf van het waterschap De Dommel in Noord-Brabant en voorzitter van de Unie van Waterschappen. Door bestuurlijke opschaling zal het fijnmazige waternetwerk minder goed beheerd worden, vreest hij. 'Naar boven is niet de natuurlijke stroom van het water. Het systeem wordt er niet beter en niet goedkoper op.' Doordat provincies veel andere taken hebben, dreigt waterbeheer een sluitpost te worden. 'Op dijken is het verleidelijk bezuinigingen, want dijken hebben geen stem.'

Dat de functionele democratie van de waterschappen niet zo politiek is, vindt Glas geen bezwaar. 'Democratie wordt verward met rollebollend over straat gaan. In het waterschap zoeken we liever overeenstemming.' De dijkgraaf vermoedt dat provincies zelf op zoek zijn naar legitimatie, nu door de zorgdecentralisaties taken naar gemeenten zijn verdwenen.

In Friesland vallen de grenzen van het waterschap al nagenoeg samen met de provinciegrenzen. Toch vindt dijkgraaf Paul van Erkelens van Wetterskip Fryslân de bestuurlijke discussie een 'onzinnig gezelschapsspel'. Eigen belastingheffing vraagt om democratisch toezicht, vindt hij. 'Eens in de zo veel tijd plopt dit voorstel op. Ik voel me vereerd dat de statenleden ons werk graag willen overnemen. Maar wij werken naar beider tevredenheid al prima samen met de provincie. Het is mij niet duidelijk voor welk probleem dit voorstel een oplossing is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden