NIEUWSNOORD-BRABANT

Provinciebestuur in Noord-Brabant mét Forum voor Democratie is nabij

De onderhandelingen tussen VVD, CDA en Forum voor Democratie om een nieuw provinciebestuur in Noord-Brabant te vormen, lijken succesvol te verlopen. De drie partijen zien ‘voldoende gezamenlijke basis’ om verder te praten over een akkoord op hoofdlijnen. 

Thierry Baudet, leider van Forum voor Democratie betreedt het podium tijdens een partijbijeenkomst in Zaandam.Beeld Guus Dubbelman / de Volkskrant

De drie hebben de kleine regionale partij Lokaal Brabant, die nodig is om tot een meerderheidscoalitie te komen, uitgenodigd voor de formatieonderhandelingen.

Dit heeft formateur Alfred Arbouw, oud-wethouder van Breda en Eerste Kamerlid namens de VVD, dinsdag laten weten. Volgens hem hebben de drie grootste partijen van Brabant – goed voor 27 van de 55 zetels in Provinciale Staten – voldoende vertrouwen in elkaar en ‘een gezamenlijk gevoel opgebouwd’ om tot een akkoord te komen. Dat geldt ook voor de heikele thema’s, zoals landbouw, natuur en stikstof.

Met Lokaal Brabant (één zetel) erbij krijgt de nieuwe coalitie een krappe meerderheid. De komende dagen gaat Arbouw, die tot dusver nog slechts als ‘gespreksleider’ werd betiteld, aan de slag als formateur om met deze vier partijen een coalitie te formeren en een hoofdlijnenakkoord te maken. ‘Daarbij zal het gaan over de inhoud, maar ook over de portefeuilleverdeling’, zei Arbouw. 

Dat hoofdlijnenakkoord zal geen uitgewerkt bestuursprogramma zijn, aldus de formateur, maar ook weer geen al te algemeen akkoord. ‘Er moet wel helderheid komen over de heikele thema’s’, aldus Arbouw. ‘Boeren en natuurorganisaties moeten weten waar ze aan toe zijn.’

Boerendruk

Het vorige provinciebestuur (VVD, CDA, D66, GroenLinks en PvdA) klapte eind vorig jaar nadat het CDA bezweek voor de boerendruk en niet meer achter het strenge provinciale stikstofbeleid kon staan. Daarna zochten twee rapporteurs, onder wie Arbouw, naar een oplossing om de bestuurlijke impasse te doorbreken. Hun conclusie, begin vorige maand: de politieke situatie in Brabant is door een samenloop van oorzaken ‘zeer complex’ en ‘voor elke mogelijk denkbare meerderheidscoalitie zijn blokkades opgeworpen’.

De VVD besloot vervolgens uit pure nood – en onder het motto: de provincie moet toch bestuurd worden – toch maar verkennende gesprekken te beginnen met de net opgestapte coalitiegenoot CDA en Forum voor Democratie, de partij die nota bene vindt dat er helemaal geen stikstofcrisis is. Dat leverde heftige reacties op, zowel in als buiten de provincie. ‘Onbegrijpelijk, doe dit niet’, riepen partijleiders Rob Jetten (D66) en Jesse Klaver (GroenLinks) vanuit Den Haag.

Het nieuws over de Brabantse onderhandelingen kwam bovendien op een pikant moment, namelijk midden in de storm van verontwaardiging over de ‘Marokkanen-treintweet’ van Forum-leider Thierry Baudet. Ook binnen het CDA, nog nauwelijks bekomen van het trauma van de omstreden samenwerking met gedoogpartner PVV in het kabinet-Rutte I, klonken (en klinken) kritische geluiden. De CDA-afdeling in Oisterwijk riep deze week in een open brief op de onderhandelingen met Forum te stoppen.

‘Het CDA staat pal voor haar vier uitgangspunten: gespreide verantwoordelijkheid, gerechtigheid, solidariteit en rentmeesterschap’, aldus het CDA Oisterwijk. ‘Als deze kernwaarden als maatlat worden gelegd langs de ideeën van FvD, dan is het duidelijk dat een samenwerking onmogelijk is.’

Lokale CDA

De lokale CDA-afdeling hekelt ook de stilte van het landelijke CDA, dat ‘zich op de vlakte houdt’. In de brief wordt gerefereerd aan de geruchten dat mogelijk ‘prominente CDA-Tweede Kamerleden’ naar voren worden geschoven als gedeputeerde om daarmee het Brabantse provinciebestuur ‘meer CDA-gewicht’ te geven. Daarmee zou onder meer worden gedoeld op Kamerlid Madeleine van Toorenburg (uit Rosmalen), die eerder tevergeefs solliciteerde naar het burgemeesterschap van Den Bosch en zich de afgelopen maanden al enkele malen bemoeide met de provinciale CDA-fractie.

Oude twisten laaien op nu het CDA in Brabant overweegt samen te werken met Forum voor Democratie. Een deel van de partij vindt dat een goed idee, de rest is mordicus tegen. ‘Het is heel pijnlijk dat we sinds 2010 zo weinig hebben geleerd.’

De veerijkste provincie van Nederland en voorloper bij het aanpakken van de stikstofproblematiek verkeert in een bestuurscrisis. Onoverbrugbare verschillen tussen de traditionele ‘boerenpartij’ CDA en de andere coalitiepartijen vormen de aanleiding.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden