'Prototype van een klassieke psychopaat'

Joran van der Sloot (22) vertoont vrijwel alle belangrijke trekken van een klassieke psychopaat. Dat zegt hoogleraar forensische psychologie Corine de Ruiter. ‘Joran is echt een prototype.’

Van der Sloot, verdacht van de moord op de 21-jarige Peruaanse Stephany Flores, heeft volgens haar onder meer een gebrek aan empathie en aan schuldgevoel, een ‘enorme neiging tot manipulatie’ en hij is een pathologische leugenaar.

Ook heeft hij narcistische trekken. ‘De natuurlijke reactie van iemand die wordt verdacht van een moord, is om weg te kruipen omdat je je dood schaamt en berouw voelt. Hij niet. Hij verscheen in allerlei talkshows; vooral in de Amerikaanse shows was hij het mannetje. Daar straalde hij echt.’

Glas Wijn

Daarnaast heeft hij moeite zijn gedrag te controleren, stelt ze. ‘Dat zag je bijvoorbeeld aan het glas wijn dat hij bij Pauw & Witteman in het gezicht van misdaadverslaggever Peter R. de Vries gooide. Het is opvallend dat hij zelfs voor de camera zo weinig beheersing had.’

De Ruiter baseert haar analyse op alle boeken, beelden en interviews die de afgelopen jaren zijn verschenen over Joran. ‘Iedereen denkt altijd dat je met iemand moet praten om tot een oordeel te komen, maar ik kan iedereen uit de droom helpen: de enige manier om iemand forensisch-psychologisch te onderzoeken is heel veel informatie uit verschillende bronnen verzamelen en die informatie tegen elkaar af te wegen.’

Gladde prater

Andere psychopathische kenmerken van Van der Sloot zijn volgens haar dat hij een thrillseeker en een gladde prater is, en een parasitaire levensstijl laat zien. ‘Psychopaten hebben een bepaalde flair. Ze hebben een vlotte babbel, en ze kunnen ook heel charmant en beleefd zijn. Small talk is hun core business. Relaties gebruiken ze instrumenteel. In tbs-klinieken zijn zij altijd de eersten die relaties aanknopen met medepatiënten of met de staf.’

Mocht Van der Sloot de moord op Flores hebben gepleegd, dan is die waarschijnlijk niet gepland, verwacht De Ruiter. ‘Mogelijk was hij gewoon bezig een meisje te versieren, en gebeurde er iets wat hem niet zinde. Dan heb je dus te maken met iemand die geen nee accepteert. En dan is de vraag: hoe agressief wordt hij dan?’

Agressie

Ook Peter R. de Vries denkt dat er mogelijk sprake was van een ‘impulsieve’ daad. Volgens hem had Van der Sloot in zijn jeugd ook al moeite zijn agressie te beteugelen. ‘Hij liep bij een psycholoog omdat hij zijn broer mishandelde. Later is hij opgepakt omdat hij een zwerver van een brug af had gegooid. Hij heeft zichzelf niet onder controle.’

Met zijn moeder heeft hij een gecompliceerde band, zegt De Vries: ‘Zijn ouders konden hem eigenlijk niet meer de baas. Hij commandeerde zijn vader (die in februari overleed, red.) behoorlijk. Zijn moeder heeft hij een aantal keer bedrogen; hij heeft geld geleend en haar opgelicht. Tussen hen zijn veel strubbelingen.’ De laatste jaren was hij een groot deel van zijn dag bezig geld te ritselen, zegt De Vries. ‘Hij zat voortdurend in geldnood. Hij troggelde geld af met fraaie beloftes of zielige verhalen. Verder speelde hij poker en was hij op de versiertoer. Stephany is een meisje uit een welgestelde familie – dat is waarschijnlijk geen toeval. Daar papt hij dan mee aan, in de hoop dat er geld afvalt.’

Lijdensweg

Mocht Van der Sloot in de Peruaanse Sarita Colonia gevangenis belanden, dan wordt het een lijdensweg, zegt voorzitter Jasper Bloemendal van de stichting Nederlandse Gevangenen in Peru. ‘Jonge jongens worden psychisch helemaal gestoord daar. Het is er overvol en er wordt dag en nacht gegild, geschreeuwd en geïntimideerd. Mensen slapen op de betonnen vloer, op de vensterbank, op de trap. Er zijn bendes, er wordt verkracht, gemoord. De mensen zonder geld slapen naast de beerput. De stank is er verschrikkelijk. Volgens de ambassade is dit de gevaarlijkste gevangenis in Zuid-Amerika. ’Alleen Ecuador is erger.'

Joran van der Sloot (ANP)
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden