Protesten in Polen tegen beleid rechtse regering: 'free media, free minds'

Tegenstanders van de nieuwe rechtse Poolse regering demonstreren zaterdag in verschillende Poolse steden, omdat ze vinden dat het beleid van de 'Recht en Rechtvaardigheid'-partij (PiS) de democratie en persvrijheid in Polen bedreigt.

Een demonstratie in Warschau, december 2015 Beeld afp

Duizenden demonstranten zwaaien met de Poolse vlag en die van de Europese Unie (EU) in verschillende Poolse steden. In Warschau verzamelden de demonstranten zich voor het gebouw van de Poolse publieke omroep, vertelt Volkskrantjournalist Arie Elshout vanuit de Poolse hoofdstad. 'Ik kan slecht inschatten hoeveel mensen hier zijn, maar het plein staat wel vol. De sfeer is gemoedelijk, er wordt zelfs gezongen.'

Ook in Wroclaw, Krakau, Katowice, Poznan en Lodz wordt geprotesteerd. De demonstranten vrezen vooral dat de omstreden mediawet die afgelopen vrijdag in werking trad, de persvrijheid in gevaar zal brengen. 'Mensen houden spandoeken vast met teksten als 'free media, free minds', vertelt Elshout.

De nieuwe wet zorgt ervoor dat de publieke omroep onder controle van de regering komt te staan. Die mag voortaan mensen bij de publieke omroep benoemen. Direct werd Jacek Kurski, een rechtse politicus en journalist, aangewezen als hoofd van de publieke televisie.

De demonstraties van zaterdag zijn georganiseerd door de Commissie voor de Bescherming van Democratie, die de afgelopen maand al vaker duizenden Polen wist te mobiliseren voor protest.

De regering van de PiS-partij is sinds november 2015 aan de macht in Polen. Verschillende wetswijzigingen hebben geleid tot grote zorgen bij onder meer de top van de EU. De Duitse Eurocommissaris Günther Oettinger zei vorige week dat hij wil dat het mogelijk wordt om Polen haar stemrecht in Brussel te ontnemen.

Geef de Poolse regering een kans

Geef de nieuwe conservatieve regering toch een kans, schrijft Agnieszka Kolakowska in dit opiniestuk.

Meer over de mediawet

Lees in dit stuk meer over de omstreden Poolse mediawet.

Een demonstratie vorige week in Poznan Beeld epa

Actie van Brussel

Maar moet Brussel wel actie ondernemen tegen de omstreden wetten die de Poolse regering invoert? Hoewel de demonstranten het beleid van de conservatieve regering zien als antidemocratisch en er flink tegen demonstreren, zijn de meningen over die kwestie verdeeld, zegt Elshout.

'Het is niet zo dat elke demonstrant die ik hier heb gesproken, zegt: 'laat Brussel de druk maar opvoeren en maatregelen nemen tegen de Poolse regering'. Nee, niet iedereen wil direct naar de EU kijken. Sommigen vrezen dat de regering hen dan te gemakkelijk kan wegzetten als anti-patriottisch, of als verraders.'

Of de protesten iets wezenlijks zullen veranderen, is zeer de vraag. De regering van de PiS-partij zit met haar absolute meerderheid stevig in het zadel. 'De tegenstanders willen vooral aandacht vragen voor de situatie in Polen en hun zorgen over de democratie', legt Elshout uit. 'Polen is op dit moment diep verdeeld.'

Zondag staat een volgende demonstratie op de planning. Dan zullen mensen zich verzamelen voor het gebouw van het constitutionele hof. De regering heeft ook de wetten aangepast die gaan over de benoeming van rechters bij dit hof.

Poznan, zaterdag 9 januari 2016 Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.