Protest onderwijzers zet Peru klem

Met stakingen eisen de Peruaanse onderwijzers meer salaris. President Toledo had hen dat immers beloofd. Maar Toledo heeft snel naar een paardenmiddel gegrepen....

Via een luidspreker worden burgers op het historische Plaza de Armas in het centrum beleefd gewaarschuwd.

Een tiental grijze politieauto's met daarin geüniformeerden met veel strepen en sterren rijdt rondjes over het plein. In de zijstraten staan honderden leden van de Mobiele Eenheid met traangasgeweren en plastic schilden. Achter hen rijst een tweede geüniformeerde muur op: honderden soldaten in laadbakken van vrachtwagens. Maar het lijkt de burgers op het plein niet af te schrikken.

President Alejandro Toledo, zelf dankzij massale demonstraties tegen ex-president Fujimori aan de macht gekomen, zit in de problemen. Hij heeft bij de verkiezingen ruim twee jaar geleden onderwijzers verdubbeling van hun salaris beloofd, maar nog niets uitgekeerd.

De onderwijzers zijn drie weken geleden in staking gegaan. Deze week besloot ook het personeel in de gezondheidszorg en de rechterlijke macht het werk neer te leggen en boeren eisten een belastingverlaging. Met wegblokkades zetten de stakers hun eisen kracht bij. Het verkeer maar ook de bevoorrading van de hoofdstad Lima liep daardoor problemen op.

Het was een van de argumenten die Toledo heeft gebruikt voor het afkondigen van de noodtoestand, die geldt in een groot deel van Peru voor een maand. In Lima verschenen onmiddellijk daarna tanks op straat en bewaken soldaten sindsdien belangrijke overheidsgebouwen, bruggen en pleinen.

Toledo bereikte wat hij wilde: de meeste stakers besloten donderdag hun protest te beëindigen en het verkeer is weer normaal. Alleen in de zuidelijke stad Puno kwam het tot gevechten met de politie waarbij twee mensen zijn gedood. De onderwijzers weten van geen opgeven. De regering beloofde hen een gratificatie van honderd soles (omgerekend 28 euro) bovenop hun maandloon van circa zeshonderd soles. Maar de onderwijzers eisen een permanente verhoging.

Luid roepend trekken de stakende onderwijzers door de straten van Chiclayo. 'Wij zijn leraren en geen misdadigers', scanderen ze. Het is een verwijzing naar een recente toespraak van de president. De onderwijzersvakbond is volgens Toledo geïnfiltreerd door Sendero Luminoso, de maoïstische rebellen die tot begin jaren negentig bloedige aanslagen pleegden.

Toledo geniet slechts bij 14 procent van de Peruanen aanzien. Daarmee is hij de minst populaire president in de recente geschiedenis. Hoewel de meeste Peruanen tegen de wegblokkades zijn, steunen velen het pleit van de onderwijzers, blijkt uit enquêtes. In Trujillo, de grootste stad in Noord-Peru, sloten ouders zich zelfs aan bij de onderwijzers. Daarom kan volgens Yehude Simon, gouverneur in het noorden, Toledo's maatregel als een boemerang werken. 'Demonstranten die zich gesteund voelen door de samenleving durven radicaler te worden.'

Stakingen, lage lonen en armoede zijn problemen waarmee alle presidenten in het instabiele Peru vroeg of laat te maken krijgen. Alleen heeft Toledo sneller dan zijn meeste voorgangers naar het paardenmiddel gegrepen en niet verder onderhandeld. De rust is daardoor een schijnoverwinning, onderstrepen analisten. Want de problemen zoals de onderbetaling zijn vermoedelijk over een maand niet opgelost.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden