Prosmans niet te onderschatten prestatie

Bij zijn blindsimultaan van begin juli eindigde Erno Prosman met 42 punten uit 30 partijen exact op de vereiste zeventig procent. In dergelijke gevallen, waarbij voor het welslagen of mislukken van de recordpoging werkelijk ieder wedstrijdpunt er toe doet, is het niet moeilijk momenten aan te wijzen waarop het mis had kunnen gaan.


Zo deed zich ook in Gouda weer dat merkwaardige fenomeen voor waarop ik in mijn eigen (blindsimultaan)praktijk al bij herhaling was gestuit, te weten het verschijnsel van de tegenstander die in het eindspel alsnog zwaar in de fout gaat. Of, sterker nog: de tegenstander die in de slotstand een vol punt weggeeft door te capituleren dan wel (in gewonnen stelling) met remise akkoord gaat.


Maar met hetzelfde gemak kan men daar momenten tegenover stellen waarop Prosman zichzelf juist schromelijk te kort deed. Dat gold natuurlijk het nadrukkelijkst voor zijn vijf verliespartijen, waarvan alleen die tegen Henk Stoop op min of meer 'normale' wijze tot stand kwam. En het gold ook voor enkele remisepartijen. Zoals het onderhoudende duel dat Prosman aan bord 15 met Ruben Groenendijk uitvocht.


Prosman-R. Groenendijk


Blindsimultaan Gouda 2012


1.31-26 19-23 2.36-31 14-19 3.41-36 10-14 4.34-30 20-25 5.46-41 25x34 6.39x30 17-22 7.30-25 23-28 8.32x23 19x39 9.44x33 18-23 10.50-44 4-10 11.44-39 11-17 12.33-29! 23x34 13.40x29! 6-11 14.38-33 14-20 15.25x14 9x20 16.37-32 10-14 17.42-38 14-19 18.41-37 19-24 19.32-28 5-10 20.37-32 (wit is al met superieur spel uit de openingsfase tevoorschijn gekomen, en straks zal hij zelfs zonder meer gewonnen staan; toch blijkt de weg naar winst nog erg lang te zijn...) 20...1-6 21.39-34 3-9 22.47-42 20-25 23.29x20 15x24 24.49-44 13-19 25.44-40 10-15 26.34-30! 25x34 27.40x20 15x24 28.45-40 8-13 29.40-34 2-8


Zie diagram


30.34-30?!


Een sterke zet, maar niet de allersterkste: na 30.32-27!! had zwart een schijf moeten verliezen, bijvoorbeeld 30...17-21 (ook 30...12-18 is onspeelbaar) 31.27x18! 12x32 32.26x17! 11x22 33.38x18 13x22 34.34-29 +.


30...12-18!? 31.32-27! 7-12 32.38-32! 24-29!? (dit biedt inderdaad meer verdediging dan 32...9-14? 33.43-38! 24-29 34.33x24 22x33 35.38x29 19-23, waarop het effectvolle 36.27-22!! 18x47 37.29x20 de beslissing had gebracht) 33.33x24 22x33 34.30-25! 19x30 35.35x24! 9-14?! (beter was 35...17-21 en 36...12x21) 36.43-38?


De inleiding tot een afwikkeling die er weliswaar kansrijk uitziet, maar die verrassend genoeg niet meer dan remise blijkt op te leveren. Daarentegen zou van 36.32-28!! 33x22 37.42-38 wel degelijk winnende kracht zijn uitgegaan: na het gedwongen tegenoffer 37...16-21 (37...22-28?? 38.25-20! +) 38.27x7 12x1 koerst wit met 39.38-32! enz. opnieuw - en ditmaal definitief - op een hekstelling aan!


36...33-39 37.25-20! 14x25 38.24-19 13x24 39.27-21 16x27 40.31x2 24-29! 41.2x16 29-34! (Groenendijk doorziet de tactische valstrik 41...39-44? 42.38-33!! +) 42.16-11 25-30!! (en ook deze tempowinst is essentieel) 43.11x50 12-17 44.50x11 6x17 (ondanks zijn voorsprong van liefst drie schijven zit er nu geen winst meer in voor wit) 45.32-27 34-40 46.27-21 17-22 47.21-16 40-44 48.16-11 44-49 49.11-6 49x32 50.6-1 30-35 51.1-6 32-28 52.6-1 28-32 53.1-45 32-16 54.42-37 22-28 55.45-50 35-40


En Prosman berustte in een puntendeling.


Tot slot dit. In februari 1986 vestigde ik in Cannes mijn tweede blindrecord. Die simultaan speelde ik tegen slechts twaalf, bovendien nog eens Franse dammers. Desondanks kocht Frans van Schoonderwalt - naar ik aanneem op instigatie van chef sport Ben de Graaf - een retourtje Schiphol-Nice, om ter plekke uitgebreid verslag te doen van de recordpoging, die overigens niet meer dan 7,5 uur in beslag nam.


Inmiddels staat het record op dertig partijen, een aantal dat 26 jaar geleden voor onmogelijk werd gehouden. En de simultaangever heeft de schier onmenselijke taak zijn concentratie niet slechts gedurende een paar uur, maar langer dan een vol etmaal vast te houden.


Natuurlijk wéét ik dat we destijds midden in een 'sportzomer' zaten. Toch blijf ik het ongerijmd, en op een bepaalde manier zelfs onheilspellend, vinden dat op de sportpagina's van de Volkskrant nog geen letter voor Prosmans topprestatie bleek te zijn ingeruimd.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden