6 vragen Onderhoud ProRail

ProRail heeft meer geld nodig om het spoor veilig te houden, maar daar zit Den Haag niet op te wachten

ProRail zegt de komende jaren meer geld nodig te hebben voor het onderhoud van het spoornet. Anders komen de snelle intercityverbindingen tussen steden, zoals de tienminutendienst, in gevaar. Is het Nederlandse spoor er zo slecht aan toe? Zes vragen over de staat van de spoorwegen.

Een medewerker van het team incidentenbestrijding van ProRail checkt de wagen. Beeld Marcel van den Bergh

Waarom wil ProRail meer geld?

In een verslag dat ProRail elke drie jaar opstelt voor de overheid over de staat van het spoornet constateert de beheerder op basis van een Zwitserse meetmethode dat de infrastructuur er ‘over het algemeen goed’ bij ligt. Maar rails, wissels, bovenleidingen, elektriciteitsvoorziening en spoorbeveiliging zijn voor een deel technisch verouderd. De techniek is aan vernieuwing toe. De infrastructuur ‘is niet berekend’ op de toeloop van nieuwe reizigers de komende tien jaar en treinverkeer voor andere doeleinden.

Loopt de treinreiziger gevaar?

Nee, bezweert ProRail. Als er meer vervangingen van verouderd materieel worden uitgesteld, kan het zijn dat treinen ‘op bepaalde locaties of in bepaalde corridors’ minder vaak op tijd rijden. Maar bij langdurig uitstel moet de beheerder mogelijk treindiensten schrappen, omdat de veiligheid anders in de knel kan raken. Plannen bijvoorbeeld voor meer tienminutendiensten, zoals nu al het geval is op het traject Amsterdam-Utrecht-Eindhoven, gaan dan de koelkast in.

Topman Pier Eringa zei onlangs dat er tot 2030 geen grote investeringen nodig zijn om de verwachte toeloop te bolwerken. Is dat niet met elkaar in tegenspraak?

Het gaat om twee verschillende boodschappen, meent ProRail. Eringa zei vorige week op de RailTech-beurs in Utrecht dat er niet meer spoor hoeft te worden aangelegd om de 30 tot 40 procent extra reizigers op te vangen die tot 2030 worden verwacht. Maar dan moet het huidige netwerk wel goed worden onderhouden. Als meer mensen reizen met de trein gaan rails, wissels en bovenleidingen sneller slijten. De rijksbijdrage die ProRail elk jaar krijgt om het onderhoud uit te voeren, houdt daar geen rekening mee.

Hoeveel is er nodig voor een fit spoor?

Het budget voor onderhoud zou met 20 procent moeten stijgen, ruwweg de helft van de reizigersgroei. De rijksbijdrage voor het onderhoud en beheer van het spoornet bedraagt dit jaar 1,192 miljard euro. Dat zou dus neerkomen op bijna 240 miljoen extra. Dat is een hoop geld, maar meer spoor aanleggen is veel kostbaarder. Een kale spoorbaan zonder wissels, viaducten of stations kost al snel 40 miljoen euro per kilometer, het beheer en onderhoud ervan 95 duizend euro per jaar.

Wat vindt Den Haag daarvan?

De staatssecretaris verantwoordelijk voor het spoor, Stientje van Veldhoven (D66), heeft zich nog niet uitgelaten over de uitkomsten van het ProRail-verslag. Ze wil wachten tot er over een week nog een rapport over de staat van het spoor ligt, en wel van de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT). Wel wees een woordvoerder op de toekomstverkenning voor het openbaar vervoer in 2040 die Van Veldhoven in februari ontvouwde. Daarin staat dat onderhoud en beheer ‘extra investeringen’ vergen.

Maakt het gebedel enige kans?

De vooruitzichten zijn niet gunstig. De staatssecretaris wees eerder een verzoek van ProRail en de NS af om zeker 500 miljoen euro uit te trekken om de hogesnelheidslijn (HSL) definitief te repareren. ‘NS en ProRail moeten eerst laten zien dat ze er alles aan hebben gedaan’, zei ze onlangs tegen het AD. Dat NS-topman Rogier van Boxtel het kabinet een ‘teleurstellende Sinterklaas’ noemde omdat hij niets krijgt dat op zijn verlanglijstje staat, maakte op haar weinig indruk. ‘Van Boxtel weet goed dat Sinterklaas niet bestaat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.