ANALYSE

Propageert het CDA nu opeens krimp van de veestapel? Dat lijkt maar zo

Zelfs het CDA zou pijnlijke keuzes niet uit de weg gaan om de stikstofemissie terug te dringen, luidde het verrassende nieuws dinsdagochtend: een kleinere veestapel. Dat klopt niet. De partij presenteert oude wijn in nieuwe zakken.

Koeien voor het eerst in de wei dit voorjaar. Het nieuws dat boerenpartij CDA opeens voor krimp van de veestapel zou zijn, bleek te berusten op een onjuiste interpretatie. Beeld ANP
Koeien voor het eerst in de wei dit voorjaar. Het nieuws dat boerenpartij CDA opeens voor krimp van de veestapel zou zijn, bleek te berusten op een onjuiste interpretatie.Beeld ANP

De nieuwe CDA-woordvoerder voor Landbouw, de 32-jarige Derk Boswijk, heeft zijn public relations goed op orde. De Landbouwvisie die het jonge Tweede Kamerlid heeft geschreven haalde dinsdagochtend het landelijk nieuws. De nieuwskoppen suggereerden dat boerenpartij CDA een politieke draai van jewelste heeft gemaakt in het gevoelige stikstofdossier. De partij zou ineens tóch voor krimp van de veestapel zijn, terwijl de christendemocraten daar tot nu toe niets van wilden weten.

De vermeende draai van het CDA werd op nieuwssites groot gebracht. CDA wil ‘status quo doorbreken’ met inkrimping veestapel. CDA maakt ‘pijnlijke keuze’: veestapel moet kleiner. ‘CDA: Kleinere veestapel onvermijdelijk.’ Dit klinkt als een belangrijke politieke doorbraak, vlak voor de kabinetsformatie. Het zijn immers de rechtse partijen, met het CDA voorop, die de afgelopen decennia steeds hebben ontkend dat de intensieve veehouderij te groot is gegroeid voor het kleine Nederland. En dat de huidige omvang van de veestapel onhoudbaar is.

Bij de VVD is de stemming de laatste jaren voorzichtig aan het kantelen. De liberalen zijn meer een ondernemerspartij dan een boerenpartij. Nu de hoge stikstofemissies van de landbouw andere economische activiteiten in de weg zitten, vindt een deel van de VVD-kiezers dat de boeren moeten inschikken. Zo lobbyen de bouwbedrijven de VVD- (en CDA-)burelen plat om meer stikstofruimte te creëren voor bouwprojecten. Ook andere bedrijven die willen uitbreiden concurreren met de landbouw om schaarse stikstofruimte. Dat plaatst de rechtse partijen voor een dilemma.

Toekomstperspectief

Voor CDA en de ChristenUnie is dit dilemma het grootst, omdat zij traditioneel veel boerenkiezers hebben. Boerenorganisaties bepleiten consequent dat boeren méér ruimte moeten krijgen hun bedrijven ‘naar eigen inzicht’ te verduurzamen. Die verduurzaming moet ook fors gesubsidieerd worden, want zelf kunnen boeren al die nieuwe technieken niet betalen. De boerenstand moet ‘toekomstperspectief’ worden geboden en het inkrimpen van de veestapel past niet in dat verhaal.

Dat lobbyverhaal was tot nu toe ook de politieke inzet van het CDA. Boswijks Landbouwvisie wekte dinsdag even de indruk dat het CDA plotseling van koers is veranderd. De kurk op de fles, die de ingrijpende sanering van de landbouw tegenhoudt, zou daarmee zijn losgeschoten.

Die interpretatie is onjuist.

Boswijk erkent in het stuk dat er ‘pijnlijke keuzes’ gemaakt moeten worden in de landbouw en dat de stikstofemissies met 50 procent moeten dalen. Maar welke pijnlijke keuzes dat dan zijn, staat er niet in. Over de krimp van de veestapel schrijft hij dat ‘dit geen doel op zich is’. Het CDA wil boeren nog steeds op geen enkele manier dwingen minder vee te gaan houden. In het AD noemt Boswijk een verkleining van de landelijke veestapel weliswaar ‘onvermijdelijk’, maar die krimp mag in zijn visie alleen door vrijwillige bedrijfsbeëindiging of omschakeling tot stand komen. Dat is geen politieke draai, maar een standpunt dat de vorige landbouwwoordvoerder van het CDA, Jaco Geurts, al vier jaar in de Tweede Kamer verkondigt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden