Pronken in galajurk met diep decolleté

Ze zijn ‘een voorbeeld voor de integratie’, maar onbekend in Nederland. Zaterdag vierde de Aramese gemeenschap feest: het eigen integratieplatform bestaat een kwart eeuw....

Toen God de mens schiep, vroeg hij aan de Afrikaan welke neus hij wilde ontvangen. Een platte, zo luidde het antwoord. De Chinees nam genoegen met een kleine, terwijl de Arameeër de neus afwees totdat God hem had uitgelegd dat het zintuig gratis was. ‘Doe mij dan maar de grootste die er is.’

Rond een uurtje of tien ’s avonds wanneer de alcohol iets rijkelijker vloeit, worden veel oude moppen getapt in een zaal van het evenementenparadijs Go Planet in Enschede. Ruim duizend Arameeërs, ook wel de Syrisch-Orthodoxen of suryoye genoemd, vieren hier zaterdag het 25-jarig bestaan van hun integratieorgaan Platform Aram.

Veel relativeren met een gezonde dosis humor hoort bij de integratie, vinden de Arameeërs, een – in Nederland – vrij onbekend onderdrukt volk dat geen land meer bezit. Begin jaren zeventig kwamen ze naar Twente om te werken in de textiel- en metaalsector, vijf jaar later kwamen ze als asielzoekers. In Zuidoost-Turkije was geen plek meer voor ze tussen het Turkse leger en de Koerdische rebellen.

‘Vrouwen met een kruis om de nek werden bespuwd door de moslims’, vertelt Aynur Suic (38) over haar geboortedorp in de afgelegen streek Tur Abin. Haar familie besloot te vertrekken wegens het toenemende geweld. ‘Hier is het veel beter, ik ben Nederlandse.’ Haar broer Feyyaz: ‘Als in ons dorp vrouwen rookten, werden ze uitgescholden voor hoer. Hier kunnen vrouwen doen wat ze willen.’

Dat laten ze volop zien. De vrouwen bezetten de dansvloer eerst, de zangeressen vrezen niet voor een diep decolleté en overal liggen pakjes sigaretten op tafel. En ze zien er allemaal oogverblindend uit, strak in de make-up en puik gekleed in zeer strakke spijkerbroek, minirok of galajurk. Ook bij de mannen zijn nauwelijks kreukels te bespeuren. De aanwezigen (inclusief gasten uit België, Duitsland en Zweden) willen overduidelijk pronken.

‘Er netjes uitzien betekent dat je uit een goede familie komt’, zegt Feyyaz Suic (36). Toen zijn ouders voor het eerst zijn schoonouders ontmoetten, lette zijn moeder op het uiterlijk van het gezin. ‘Als je een slordige familie treft, dan is het kind ook slordig. Echt waar.’

De zeer hechte Aramese gemeenschap (in Nederland wonen zo’n vijftienduizend suryoye’s, van wie tienduizend in Twente) ontmoet elkaar vooral op de vele feesten die worden gegeven. ‘Kijk, zie je die jongen en dat meisje die allebei in het wit zijn gekleed’, zegt Zeki Dag, ceremoniemeester van het jubileumfeest. ‘Die hebben elkaar twee maanden geleden op een Aramees feest ontmoet en ik weet zeker dat ze zich binnenkort gaan verloven. Je hebt dit niet van mij.’

Ook vanavond wordt er gekeken en bekeken. De Arameeërs (‘niet te verwarren met Armeniërs en al helemaal niet met de Turken’) zijn ‘een voorbeeld voor de integratie’, zoals de Enschedese wethouder Ed Wallinga van Integratie benadrukt, maar ze willen ook de eigen cultuur behouden. Misschien juist wel omdat ze geen land hebben.

‘Het zit in mijn bloed’, zegt Maria (24) die niet met haar echte naam in de krant wil. ‘Als ik een suryoye tegenkom, krijg ik een bepaald gevoel, dat kan ik niet uitleggen. Bovendien val ik op donkere types.’ Ze studeert rechten en is verder volledig geïntegreerd, benadrukt ze voor ze met haar vriendinnen de dansvloer opgaat.

Daar gaat het sjansen als volgt: tijdens de traditionele dans in een cirkel hoopt de jongen naast het leuke meisje te staan. ‘Dan kan je met haar praten’, legt een kenner uit. Het bewegen met het bovenlichaam ‘voelt net als een rugmassage’. Niemand uit de gemeenschap wordt uitgehuwelijkt, zegt ceremoniemeester Dag die zijn Turkse achternaam heeft aangehouden. ‘Wel wordt natuurlijk veel geflirt.’

Zijn broer Edward Joseph (Aramese naam) zingt Dags teksten, die voornamelijk gaan over de liefde, maar ook over het treurige lot van het volk. ‘Hij zingt over de liefde voor het land als over een vrouwtje dat je nooit kunt bereiken.’

Want naast feesten, wordt vooral door de ouderen gesproken over de vlucht uit Turkije. Enkele duizenden Arameeërs wonen nog in Zuidoost-Turkije, dat zijn vooral ouderen die niet wegkomen. Voor de vlucht woonden tweehonderdduizend christenen in het gebied.

Door de recente discussie over de Turkse genocide op de Armeniërs komt veel pijn naar boven, want ook de Arameeërs waren slachtoffer. ‘Ze hebben ontvoerd, gemoord, verkracht en ons land ingenomen’, zegt meneer Yalcin van de Aramese Federatie Nederland. ‘Wij hebben vanuit de Bijbel geleerd te vergeven, maar vergeven is moeilijk wanneer mensen dat blijven ontkennen.’

Teruggaan zal nooit lukken, zegt Aynur Suic. ‘We moeten wel integreren.’ Zijn familie geeft ook al Nederlandse namen aan de kinderen en er wordt volop gemengd gehuwd. Het feest gaat door tot ’s morgens vroeg, maar Suic bezweert: ‘Om acht uur zit ik in de kerk.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.