'Promoveren met beurs kan best'

De strijd om de promovendus is opnieuw losgebroken. De universiteiten willen dat een deel van de promoties aan de universiteit niet voor rekening komen van de promovendi met een arbeidscontract (tot voor kort aio's geheten), maar van studenten met een beurs....

In het huidige promotiestelsel krijgt een student die na zijn doctoraal wil promoveren een arbeidscontract van de universiteit. Hij krijgt dan vier jaar de tijd om zijn proefschrift te schrijven. De universiteitenvereniging VSNU stelt dat er meer ruimte moet komen voor andere constructies.

In het rapport Hora est! Vernieuwing in het Nederlandse promotiestelsel dat binnenkort verschijnt, wordt voorgesteld om vaker promovendi een beurs te geven in plaats van een arbeidscontract. Die beurs kan door de universiteit zelf verstrekt worden, maar ook door andere instanties.

Volgens Jeroen Bartelse van de VSNU zal er steeds meer belangstelling voor zo'n 'bursale promotie' komen. Buiten Nederland is dat de gewone constructie, en steeds vaker komen promovendi van buiten Nederland. Bovendien ziet de VSNU dat de promotiefase wordt betrokken in de harmonisatie van het Europese hoger onderwijs, net als tot nu toe de bachelor- en masterfase.

De VSNU wil méér flexibiliteit. In het ene geval zou een werknemer-positie beter zijn, in een ander geval de beurs-constructie. Volgens Bartelse is dat geen financiële afweging: 'We hebben niet eens uitgerekend of een beurzensysteem goedkoper is.' Volgens hem gaat het erom het rendement van de promoties te verbeteren. Om dat te bereiken moeten de promoties worden ondergebracht in aan de universiteit verbonden graduate schools.

De kwaliteit van promotie-opleidingen moet worden gecontroleerd door een onafhankelijke partij, zoals dat ook bij de bachelor- en masteropleidingen gebeurt. Tot 1990 was 40 procent van de promovendi klaar binnen vijf jaar, rond 2000 was dat gedaald tot ruim 20 procent.

Voor Van Ballegooijen van het PNN is het oogmerk van de universiteiten simpel: 'Ze proberen van de arbeidscontracten af te komen en zo de cao te ontduiken. Verscheidene universiteiten hebben het al geprobeerd met een beurzenstelsel, maar de rechter stelt elke keer hetzelfde vast: promoveren is werk.' Volgens Van Ballegooijen willen de universiteiten gewoon af van de vastigheid van het arbeidscontract en van de dure sociale premies.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden