Prominente klimaatscepticus mogelijk betaald voor scepsis

Een al jaren bestaande verdenking lijkt aangetoond: de prominente Amerikaanse klimaatscepticus dr. Willie Soon laat zich betalen door fossiele energiebedrijven, maar verzwijgt dit in zijn publicaties. Belangenconflict, roepen critici. En instituten waaraan Soon verbonden is, beginnen onderzoeken.

Dr. Willie Soon.

Wei-Hock (Willie) Soon, medewerker van het Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics (CfA), vertolkt de opvatting dat de opwarming van de aarde niet de schuld is van de mens, maar veroorzaakt wordt door toenemende activiteit van de zon. Hij vent zijn sceptische ideeën uit in conservatieve Amerikaanse media en was meermalen getuige-deskundige voor het Congres.

Soons financiële banden werden dit weekend in onder meer The New York Times naar buiten gebracht door Greenpeace en het daaraan gelieerde Climate Investigations Center (CIC). Ze kregen met een beroep op de Freedom of Information Act inzage in onderzoekscontracten tussen Soon, het Center for Astrophysics en hun geldschieters.

'Zeer bezorgd'

Het gaat niet om klein bier. Soon ontving sinds 2001 meer dan 1,5 miljoen dollar (ruim 1,3 miljoen euro), onder meer van Southern Company Services, een energiebedrijf uit Atlanta, Georgia, met grote belangen in kolencentrales. Ook kreeg Soon fondsen van de Charles G. Koch Charitable Foundation, een geldschieter van de Republikeinse Tea Party. En eerder al van Exxon Mobil en het American Petroleum Institute.

Volgens Kert Davies van het CIC heeft Soon - overigens geen klimatoloog maar luchtvaartingenieur, en geen Harvard-wetenschapper maar parttime-onderzoeker van het Smithsonian - in zeker elf publicaties geen melding gemaakt van zijn financiële banden. In acht van de elf gevallen was dat tegen de richtlijnen van het tijdschrift.

Directeur Charles Alcock van het CfA onderzoekt de zaak, schrijft The New York Times. Alcock spreekt van 'onbetamelijk gedrag' en zegt dat zijn wetenschappers zich altijd aan de regels van de tijdschriften moeten houden. Ook het Smithsonian liet vandaag officieel weten 'zeer bezorgd' te zijn, en de zaak tot de bodem te zullen uitzoeken.

'Al jarenlang geruchten'

Jean Paul van Soest, energieconsultant en auteur van het vorig jaar verschenen boek De Twijfelbrigade, over klimaatsceptici, valt niet van zijn stoel van het nieuws. 'Die geruchten over Soon waren er al jaren. Je zou het eerder verrassend kunnen noemen dat er nu pas actie wordt ondernomen.'

Dat onderzoekers geld aannemen van bedrijven is niet erg, zegt Van Soest, zolang maar transparant is wie er betaalt. 'Het verzwijgen van geldstromen kan Soon noodlottig worden. Dat geldt eveneens voor het feit dat hij zich uitgaf als Harvardwetenschapper terwijl hij parttimer bij het Smithsonian is.'

'Afspraken over uitkomsten'

Van Soest noemt het opmerkelijk dat in de contracten sprake is van deliverables, concrete producten. 'Normaal benaderen wetenschappers fondsen op basis van plannen voor te verrichten vrij onderzoek. Hier lijkt het te gaan om afspraken over uitkomsten.'

Volgens Van Soest staat het geval-Soon niet op zichzelf. 'Er zijn zo'n honderd klimaatsceptici die zich professioneel bezighouden met gekleurde, misleidende, semi-wetenschappelijke studies waarmee ze verwarring willen stichten in het klimaatdebat. En die sterk ideologisch gedreven sceptici worden bijna allemaal, via-via, door de energie-industrie gefinancierd.'

Dr. Willie Soon zelf houdt zich vooralsnog onbereikbaar voor de media. In het verleden heeft hij herhaaldelijk verklaard dat zijn banden met het bedrijfsleven geen enkele invloed hebben op zijn wetenschappelijke werk.