Prol

'Men kookt zuure appelen, aan stukjes gesneden rondom het klokhuis af, in genoegzaam karnemelk fijn; dan wrijft men eene evenredige hoeveelheid tarwebrood fijn, doet hetzelve met nog wat karnemelk bij de appelen, en laat het zamen koken tot het dik is geworden; maakt voorts eene saus van gekookte karnemelk, waardoor...

Wat is prol, vroeg een lezer. In Nieuw Nederlandsch Keukenboek (4e druk, 1837) vonden we dit recept. Daarin staat trouwens ook het recept voor prol van kruisbessen.

En wat is preiprol, was de tweede vraag. M.A. Aalbregtse schrijft over parreiprol in Kezanse Kost (1967), dat handelt over gerechten in het Land van Cadzand omstreeks 1900.

'Prol is een Cadzandse naam voor een brijachtige massa en parrei is een dialectische vorm van prei. Voor elke persoon neemt men de gewenste hoeveelheid aardappelen en prei, zout, eieren, een stuk buikspek van het varken ter dikte van ongeveer 5 cm. Het spek wordt gekookt in een pan in zoveel water tot het juist onderstaat. Maak de prei schoon en snijdt ze overdwars in fijne schijfjes, kook dat in weinig water en laat dat uitlekken. Het nat van de brij gebruiken om de aardappelen te koken. Daarna bij de aardappelen de gewenste hoeveelheid van het water van het spekvet voegen. De aardappelen fijn stampen (er een prol of brij van maken) en de prei er doorroeren in een flinke hoeveelheid. Neem per persoon 2, 3 of meer hardgekookte eieren, snijd deze klein door de prol en laat deze nog even opstaan. Op smaak afmaken met zout. Daarna in het bord nog de gewenste hoeveelheid in kleine stukjes gesneden hardgekookte eieren er doorroeren.'

Erbij wordt gesmolten boter gegeven ('een flinke scheut azijn erdoor voor liefhebbers van een zure saus') of een eiersaus (in een pan gesmolten boter, wat water en een flinke scheut azijn even laten koken; klop eieren los en roer die van het vuur af door de botersaus).

Aalbregtse noemt parreiprol een typisch Zeeuwsch-Vlaams gerecht. Maar in verschillende boeken over streekgerechten wordt preiprol steeds in Brabant gesitueerd. Zoals in Streekrecepten (1966). Preisoep (proe of prol): '750 gr fijngesneden prei, 75 gr rijst, 300 gr fijngesneden aardappels, 100 gr rauw rundvet, 2 l water, peper, zout. Prei en rijst in het water aan de kook brengen. Aardappels toevoegen en alles gaar laten worden. Aardappels zo nodig stuk wrijven. Het rundvet in blokjes snijden, uitbakken en het vet met de kaantjes bij de soep doen. Afmaken met peper en zout. Volledige maaltijd.'

Streekgerechten uit Nederland (1983) meent ook stellig: 'rol, een echte Brabantse preisoep', en beveelt aan er Brabants roggebrood met boerenboter bij te eten.

Prol? Een Zuid-Nederlands gerecht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden