Column

Progressieve partijen op links, verenigt u!

Hoe Trump progressief Nederland op ideeën kan brengen

'Partijen hebben hun beste tijd gehad. Trump sprak nadrukkelijk van een movement en niet van een partij.'Beeld epa

Een van de vele lessen die te trekken is uit de overwinning van Donald Trump, is dat partijen hun beste tijd hebben gehad als bemiddelaar tussen kiezer en landsbestuur. De Republikeinse partij was voor Trump eerder een blok aan het been dan een campagne- en selectiemachine. Dat zowat het voltallige partijkader zich van hem afkeerde, bleek hem niet te deren. Iets dergelijks gold voor Jeremy Corbyn toen hij leider van Labour in Engeland werd. Bernie Sanders kwam zonder steun van een partij ver als kandidaat in de VS. In zijn overwinningstoespraak sprak Trump ook nadrukkelijk van een movement en niet van een partij. Zoals in Nederland Denk zichzelf een beweging noemt. En zoals Geert Wilders elke partijvorming binnen de PVV de kop indrukt.

Partijen worden een blok aan het been. Kadaverdiscipline past niet meer bij deze tijd. Langzaam dringt dat inzicht door tot het Binnenhof. De SP brak met de traditie door een voorzittersverkiezing toe te staan. Het CDA had z'n CDA1000. Bij de PvdA wordt geïmproviseerd met flitsleden. De operette rond Jacques Monasch, die vindt dat een lijsttrekker het verkiezingsprogramma naar zijn hand moet kunnen zetten, laat zien dat ook daar de 'beweging' in opmars is.

In de week waarin Jesse Klaver en Diederik Samsom een onhandig dansje rond de linkse samenwerking opvoerden, gebeurde er ook iets heel anders. Een beweging van onderop werd zichtbaar, die ook op linkse herbronning aanstuurt. Omdat de grote veranderingen van buitenaf en onderop plegen te komen, kan het geen kwaad zoiets serieus te nemen.

Over de naam - Positief Links - moet misschien nog even nagedacht; nu impliceert het dat links doorgaans juist niet positief is. Het initiatief komt van een clubje politiek angehauchten van allerlei gezindten - ambtenaren, beleidsmedewerkers en aanverwanten. Ze noemen zichzelf een politieke start-up. Vrijdag hielden ze een Ideeënfabriek, de vijfde alweer, in pakhuis de Zwijger in Amsterdam.

Crowdsourcing, pitching, hyper-interactiviteit en innovatieve tools. Dat is de terminologie waarvan Positief Links zich bedient. Positieflinkse ideeën worden via internet (argu.co/positieflinks) aan de man gebracht. Daar kun je stemmen en argumenten aandragen. Sommige ideeën worden in de Ideeënfabriek op de proef gesteld.

Het zaaltje van De Zwijger zit vol met vooral jonge mensen die verbazend goed uit hun woorden komen. Een verplichte sociale dienstplicht, een minister van toekomst - het wordt met verve verdedigd en aangevallen. Het beste idee is het opheffen van btw op reparaties - in Zweden schijnen ze dat te gaan doen. Fijne impuls voor hergebruik en duurzaamheid. Enig nadeel: alle Belgen komen hierheen om hun schoenen te laten verzolen.

Progressieve ideeën in overvloed.

Een afkoelperiode voor afzwaaiende politici, het afschaffen van alle roltrappen, nationale burendag, witte-fietsenplan, afschaffing van de hypotheekrente, gratis openbaar vervoer, minimumloon tien procent omhoog - Positief Links heeft de zakken vol plannen. Dat niet alles even vers, origineel of uitvoerbaar is, is van later zorg.

Huis-dj's Fleaux en Llout doen hun ding, huisband Vleppyie Auwurs maakt er een liedje van - we hebben het goed als progressieve mensen onder elkaar. Dan zitten daar ineens Mei Li Vos (PvdA), Vera Bergkamp (D66), Zeeger Ernsting (GroenLinks), Matthijs Pontier (Piratenpartij) en Mahir Alkaya (SP) op de krukken, vertegenwoordigers van de echte politiek.

Progressief vinden ze zichzelf allemaal, eensgezindheid is een ander verhaal. 'Wij hebben bij D66 niet veel met links en rechts', waarschuwt Bergkamp. 'Samenwerken hangt erg af van mensen.'

Bergkamp en Vos: linkse samenwerking?

Vos vindt zichzelf juist weer anarchistisch. Wel roept ze op tot een stembusakkoord voor links. 'Ik word er schijtziek van dat wij er niet in slagen samen te werken en rechtse partijen wel - die zijn gewoon minder principieel.' Alkaya houdt namens de SP een akkoord voorzichtig af.

Werk aan de winkel dus voor Positief Links, dat als eerste idee op de site presenteert: 'Een pact van progressieve partijen schept duidelijkheid voor de kiezer.'

Bewegingen komen de laatste jaren vooral van rechts. Een progressieve beweging zou geen kwaad kunnen. Maar de start-uppers blijken nogal van de lange adem. Eerst maar eens Ideeënfabrieken in Nijmegen, Maastricht of Zwolle houden. En dan hopen dat de jonge mensen in de zaaltjes over twintig jaar, als ze eenmaal carrière hebben gemaakt, elkaar weer ontmoeten en zeggen: hé, laten we dat idee van Positief Links eens gaan doen.

Een generatie wachten totdat links positief wordt: zo trekt een beweging een wel heel zware wissel op het geduld.

Meer opinie? Lees het Opinieblog op Volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden