Programmaatje

Wat spelen wij hier eigenlijk aan tafel?', wilde Jeroen Pauw weten van Raoul Heertje, die een boek schreef over de acts die wij dagelijks opvoeren. 'Wij spelen hier televisieprogrammaatje', aldus de comedian.

Daar had hij gelijk in. De meeste spelers hebben hun belangen: twee van de P&W-gasten hadden, zoals hij zelf constateerde, een boekje te verkopen, de ander (Frits Wester) zijn reputatie als politiek commentator, de vierde (Barryl Biekman) het racistische verleden van Nederland (en haar deskundigheid). Het rollenspel wordt sinds kort soms in vieren geknipt tot een zogeheten split screen - nu nóg echter televisie.

Kortom: de praktijk van alledag, ontrafeld door een kritische buitenstaander. Nou ja: gespeeld door Raoul Heertje, die zelf veelvuldig op tv is, in een tv-programma. Wat leidde tot de bekende paradox: hoe betrouwbaar is de Kretenzer die beweert dat alle Kretenzers leugenaars zijn?

Hoe dan ook: Heertje sneed boeiende materie aan, wat hij eerder deed met zijn moedige (maar niet geheel geslaagde) poging de dimensie achter tv te tonen in Heerlijk eerlijk Heertje. Televisie is een totaaltheater van spelletjes, schijn, valsheid en onechtheid. Simpelweg omdát het televisie is. Zoals Heertje zei over Johan Derksen: 'Als hij de ene week iemand schopt, moet hij hem de volgende week met een honkbalknuppel in zijn gezicht slaan, en de derde keer een mes in zijn rug steken. Anders werkt zijn programma niet meer.'

Programmaatje spelen, dat is ook de crux van House Ibiza, het jolige verslag van Powned vanuit een luxe villa op Ibiza, waar Rutger Castricum cs BN'ers onthalen op liters champagne. Vrijdag waren dat advocaat Theo Hiddema, misdaadverslaggever John van den Heuvel, actrice Fajah Lourens, en nieuwe held Jokertje. Na twee afleveringen slempen, komt het niet verder dan de eindeloos herhaalde gimmick dat het zonfestijntje 'allemaal op kosten van de belastingbetaler' plaatsvindt. Zoals Jokertje zei, een champagnefles leegschuddend op het gazon: 'Langleef pliekmroep.'

Rechts is het nieuwe links bij die publieke omroep. Elke zondagmorgen speelt WNL programmaatje met Eva Jinek op zondag. Drie gasten (bij voorkeur man en boven de 50) van min of meer rechtse huize op een paarse bank met de benen gekruist tegenover Eva Jinek. Het ging zondag over de Miljoenennota en andere financiële zaken, maar Erica Terpstra (die zich ritueel had laten bespugen om contact te maken met de kosmos) mocht er ook haar programma over spiritualiteit verkopen. Dat hoort zo op tv, denken ze bij WNL - net echt. Erg geloofwaardig was het nog niet: de soms scherpe Jinek moet nog oefenen op warmte en empathie.

WNL's huisorgaan De Telegraaf giet de waarheid om in chocoladeletters, betoogde Zembla vrijdag. De krant liegt en draait. Verslaggever Martijn Koolhoven had een fotograaf de grond in geschreven vanwege een zakelijk privé-belangetje, zo werd veel te lang uitgesponnen. Niets nieuws onder de zon, maar het oogde als onthullende tv, mede dankzij een continu dreigende deun onder het relaas. Schokkend was alleen dat CDA'er Kathleen Ferrier een Telegraaf-verhaal ooit had geloofd. Zoals historica Mariëtte Wolf zei: 'Een beetje naïef.'

Rollen wisselen soms. Over de inhoud volgende keer, maar in De Slavernij (en later in Gesprek op 2) was óók de bevrijding zichtbaar van Daphne Bunskoek uit de ketenen van haar eigen verleden als TMF-babe en roddelkontje bij RTL Boulevard. De boodschap: ze is klaar voor het echte werk. Ik geloofde het.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden