Profvoetbal verslijt zijn trainers snel

De 'trainerscarrousel' begon dit voetbalseizoen eerder dan ooit. De stoelendans om de trainersposities bij de 36 betaald-voetbalorganisaties (bvo's) heeft nog één vacante plek gelaten....

Van onze verslaggever

John Volkers

AMSTERDAM

Jan van Staa nam de laatste maanden waar voor de vertrokken Azing Griever, straks de nieuwe man bij Emmen. De Twentse eerste-divisieclub zou volgaarne doorgaan met Van Staa. De kleine middenvelder van weleer ontbrak echter op de recent geopenbaarde lijst van de KNVB voor de nieuwe cursus Coach Betaald Voetbal.

Van Staa zal daarom niet in aanmerking komen voor een dispensatie-regeling. De vroegere oplossing voor zulke problematische diploma-gevallen, de 'stroman', blijkt op een Leeuwarder geval na (Overweg voor Calderwood) nagenoeg uitgebannen.

Alle andere 35 profclubs in ere- en eerste divisie zijn ruim te voren voorzien. Bij elf clubs (Ajax, Roda JC, Feyenoord, FC Twente, Heerenveen, FC Groningen, NEC, Fortuna Sittard, Veendam, RBC en Eindhoven) bleef alles bij het oude. De 'carrousel' begon nog vòòr de winterstop met de entree van bondscoach Dick Advocaat bij PSV en met de vrijage van NAC-coach Ron Spelbos met subtopper Vitesse uit Arnhem.

In de volgende maanden werd duidelijk dat liefst 25 clubs in het nieuwe seizoen een andere hoofdtrainer op de loonlijst zullen hebben dan bij de start van de vorige jaargang. Dat is aanzienlijk hoger dan het gemiddelde in de voorbije jaren. Over 25 jaar werd een moyenne van zo'n 18,1 trainerswissels per seizoen gescoord: sinds 1970 werd 454 maal een trainer, tussentijds of aan het begin van het seizoen, nieuw aangesteld.

De scores van de laatste vijf seizoenen zijn 19, 13, 22, 15 en 25. Van die 25 die bijna een totale verversing van het trainersbestand inhoudt, zijn zeven coaches al gaandeweg het seizoen aan de slag gegaan: Advocaat bij PSV, Fafié bij Eagles, De Jong bij Willem II, Vonk bij AZ, Körver bij De Graafschap, Schrijvers in Zwolle en Reker bij MVV. In totaal waren het afgelopen seizoen vijftien tussentijdse ontslagen.

Opvallend is verder dat de Top-5, even afgezien van de tussentijdse acties van PSV, zijn hoofdcoaches handhaaft. De statistieken wijzen uit dat trainerswijzigingen over het algemeen weinig effect sorteren, zowel in positieve als in negatieve zin.

Ajax is gerekend over de laatste 25 seizoenen de club waar op het trainersvlak het meest gewisseld is: negentien keer. Dat had geen negatieve gevolgen. Ajax was in 1970 top en is dat nu nog nadrukkelijker. MVV, ook goed voor negentien wisselingen in de technische staf, blijft even instabiel in zijn prestaties. De Maastrichtse formatie dreigt, voor de vierde keer sinds 1976, te degraderen.

Clubs 'verversen' elke twee jaar hun trainer. Clubtrouw komt weinig meer voor. Lang werd het klassement der trouwste trainers aangevoerd door Kohn die negen jaar Twente diende. Rijvers kwam door zijn interim-periode dit seizoen bij PSV tot dezelfde score.

Bij Haarlem was Hughes acht jaar werkzaam en bij diezelfde club werd dit seizoen de recordscore geboekt: de later ontslagen Van Doorneveld begon aan zijn elfde seizoen bij de Noordhollandse club. De langst werkzame trainer van het stel is Bert Jacobs. In 1970 begon hij bij fusieclub FC Utrecht.

Het profvoetbal verslijt zijn trainers snel. Hoofdcoaches die tien jaar geleden aan de top stonden, blijken nu afgevloeid, uit de wind gezet of naar kantoor, pilonnenhok of de anonimiteit verbannen. De namen: Eijkenbroek, Notermans, Van Brussel, Maaskant, De Ruiter, Van de Meent, Hughes, Wullems, Somer, Nienhuis, De Visser, Popovics, André, Brouwer, Verèl, Adriaanse en Versluys.

Het Nederlandse voetbal is erg op zijn eigen trainers gesteld. De tijd dat Oosteuropeanen als Boskov, Fadrhonc, Kovacs en Jezek, Britten, maar ook een Zwitser als Linder of een Oostenrijker als Happel de toon zetten, is ver verleden tijd. Met het vertrek van de Duitser Neumann naar Brussel is de laatste buitenlander uit het trainerskorps verdwenen.

Nederlanders zijn wel zeer gevraagd in het buitenland. Het platform van coaches betaald voetbal, CBV, kent liefst 120 leden. Van hen hebben 77 het hoogste diploma. Onder de leden zijn 'buitenlanders' als De Mos, Haan, Gerards, Mak en Jansen.

CBV, een onderafdeling van de VVON, de vakbond der oefenmeesters, noemt de werkgelegenheid momenteel goed. Er zijn maar zes echte werklozen: Nol de Ruiter, Henk Wullems, Bram Braam, Ben Hendriks, Jo Bonfrere en Fritz Korbach.

Trainers voor 1995/'96 (tussen haakjes afgeloste trainer): Ajax: Van Gaal; Roda JC: Stevens; PSV: Advocaat (De Mos, Rijvers); Feyenoord: Van Hanegem; FC Twente: Ten Donkelaar; Vitesse: Spelbos (Neumann); Willem II: De Jong (Reker); RKC: Van Veen (B. Jacobs); Heerenveen: De Haan; NAC: Rijsbergen (Spelbos); Volendam: B. Jacobs (Rijsbergen); FC Utrecht: Kistemaker (Van Veen); FC Groningen: Westerhof; Sparta: Ten Cate (Berger); NEC: Van Kooten; MVV: Reker (Vergoossen); Go Ahead: Fafié (Ten Cate); Dordrecht: Schoenmaker (van Zoghel, Versleijen); Fortuna: Verbeek; De Graafschap: Körver; Excelsior: Van der Pluijm (Baan); FC Den Haag: Verlangen (Schoenmaker); AZ: Vonk; Heracles: ?? (Griever); Cambuur: Berger (Korbach, Overweg); Veendam: Schulting; TOP: Koster (Dorjee, Hulshuyzen); Emmen: Griever (Looyen); Telstar: Pot (Kistemaker); VVV: Versleijen (Reynierse); Helmond Sport: Pruyn (Koster); Zwolle: Schrijvers (Hendriks); RBC: Koevermans; Haarlem: Eelman (Van Doorneveld, Lee); Eindhoven: R. Jacobs; FC Den Bosch: Dekker (Van der Pluijm).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden