INTERVIEW

'Profiteur van de bijstand? laten we ruilen'

Maar al te vaak worden ze weggezet als klaplopers, de mensen die langdurig in de bijstand zitten. Drie van hen doen hier hun verhaal. Ze hadden domme pech, kregen te maken met een crisis of hebben te kampen met ziekte.

Anne Hoekstra: 'Ik snap dat mensen het niet oké vinden dat ik al zo lang in de bijstand zit, ik zou het ook liever anders zien'. Beeld Guus Dubbelman / De Volkskrant

'Ik solliciteer veel op vaste banen, maar nooit word ik het'

'Bij mij helpt het programma FOCUS van de gemeente veel in mijn zoektocht naar werk. Verschillende keren heb ik door FOCUS werk met behoud van uitkering gekregen. Nu als automonteur, maar eerder ook als puinruimer. Het was wel altijd tijdelijk en via een uitzendbureau. Als het op een vaste baan aankwam, lieten de werkgevers niets meer van zich horen. Ik solliciteer veel op vaste banen, maar nooit word ik het. FOCUS zegt dat het deels ligt aan hoe ik tijdens sollicitaties overkom. Daar heb ik in rollenspellen geprobeerd aan te werken. De begeleiders van het programma kijken ook naar problemen buiten mijn werkloosheid om; ze hebben gezocht naar een oplossing voor de verzorging van mijn moeder, zodat ik mijn handen wat meer vrij heb.

Naam: Adri Smits
Leeftijd: 46
In de bijstand sinds: 1997
Woonplaats: Oss

Adri Smits. Beeld Guus Dubbelman / De Volkskrant

'Vroeger heb ik de opleiding tot automonteur gevolgd, daarna ben ik aan het werk gegaan. Ik wilde van baan wilde wisselen, maar mijn nieuwe baan ketste af en mijn oude was al vergeven aan een ander. Toen zat ik zonder. In die tijd ging het al slechter met moeder na een operatie aan haar hersenen. Ik woon nog bij haar thuis en ging haar steeds meer verzorgen. Op den duur werd dat zo veel dat ik geen tijd meer had voor mijn eigen dingen.

'In 2013, toen ik op het punt stond een vast contract te tekenen voor mijn toenmalige werk als puinruimer, had ik met een hersenstam-infarct een vreselijke tegenslag. Ik heb alles opnieuw moeten leren: praten, schrijven, lopen, lezen. Langzaam maar zeker revalideer ik; met mijn handen kan ik bijna alles al. Het ligt in de planning dat ik weer de oude wordt en aan de slag kan als automonteur, mijn droombaan.'

Bijstand lijkt voor velen het eindstation

Eén op de tien mensen in de bijstand is langer dan vijftien jaar afhankelijk van die uitkering. Vooral ouderen (45-plus) en laagopgeleiden zitten lang in de bijstand. Lees hier meer.

'Werk vinden is voor mij wishful thinking'

'Als bijstandsgerechtigde heb je altijd te maken met controles van de gemeente. Ik heb bij verschillende reïntegratietrajecten gelopen en nog regelmatig praat ik met de overheid. Dat moet ook, want anders word ik gekort op mijn uitkering, wat me verschillende keren is overkomen. Maar via de rechter heb ik dat voor het grootste deel altijd weer terug kunnen winnen, omdat de bewijsvoering van de overheid krakkemikkig was.

'Toen ik net in de bijstand zat, hoefde ik bij wijze van controle alleen maar briefjes in te leveren en was het klaar. Er was gewoon te weinig capaciteit om tijd te maken voor iedere werkloze. En ook al hadden ze capaciteit, er was geen werk. Het was namelijk net na de crisis in de jaren tachtig. Ik moest aanspraak maken op de bijstand, omdat het uitzendbureau waar ik was terechtgekomen geen werk meer voor me had. Als jonge knaap belandde ik bij dat bureau nadat ik voortijdig was gestopt met mijn studie geologie aan de universiteit.

Jacques Peeters. Beeld Guus Dubbelman / De Volkskrant

Naam: Jacques Peeters
Leeftijd: 57
In de bijstand sinds: jaren tachtig
Woonplaats: Amsterdam

'Ik hoef niet per se betaald te krijgen voor werk om daar eigenwaarde uit te halen. Ik haal eigenwaarde uit het vrijwilligerswerk bij de bijstandsbond en MUGmagazine, de krant voor minderbedeelden in Amsterdam. Veel mensen snappen niet dat het werkloosheidsprobleem buiten mij ligt; er zijn maar 100 duizend vacatures op 800 duizend werklozen. Werk vinden is voor mij dus wishful thinking, helemaal nu ik zo lang in de bijstand zit. Tegen mensen die mij een profiteur vinden, zou ik willen zeggen: ruil maar, het is knap lastig om uit deze situatie te komen. Ook financieel gezien is het geen pretje, maar als alleenstaande heb ik leren rondkomen van de bijstand. Het is zaak om inventief om te gaan met geld als het budget niet zo hoog is.'

'De bijstand is een vangnet én een wurgpaal'

'Ik belandde in de bijstand doordat ik na de bevalling van mijn tweeling last kreeg van bekkeninstabiliteit waardoor ik pijn had en veel moeite had met lopen. Bovendien moest ik alleen de kinderen verzorgen, want de vader is niet lang in beeld geweest.

'Voordat ik in de bijstand zat, werkte ik voor de gereformeerde kerk, ik heb namelijk theologie gestudeerd. Recentelijk heb ik er ook nog een auto-immuunziekte op mijn lever bij gekregen. Hierdoor vindt de sociale dienst dat ik alleen in aanmerking kom voor vrijwilligerswerk. Dus dat doe ik nu ook veel: voor de cliëntenraad voor sociale zekerheid en de radio. Ik snap dat mensen het niet oké vinden dat ik al zo lang in de bijstand zit, ik zou het ook liever anders zien. Maar met het gat dat ik nu in mijn cv heb opgebouwd, is het haast onmogelijk iets te vinden.

Akke Hoekstra. Beeld Guus Dubbelman / De Volkskrant

Naam: Akke Hoekstra
Leeftijd: 57
In de bijstand sinds: 18,5 jaar
Woonplaats: Hoogeveen

'Voor mij is de bijstand aan een vangnet. De begeleiding vanuit de sociale dienst is altijd goed geweest. Af en toe kwam ik op gesprek en vroeg de sociale dienst hoe het met me ging en of er nog knelpunten waren. Ook heb ik een reïntegratietraject gelopen, zonder succes overigens. Op financieel vlak is de bijstand bij tijd en wijlen een wurgpaal. De komende tijd zal het nog nijpender worden, want als mijn tweeling straks 18 wordt, ga ik er 400 euro per maand op achteruit, terwijl ze beiden nog gewoon scholieren zijn.'


Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden