Profielschets burgemeester Amsterdam: heldhaftig, vastberaden, barmhartig én humoristisch

Lat ligt hoog voor opvolger van Eberhard van der Laan

Het leek bij voorbaat al lastig om de immens populaire burgemeester Eberhard van der Laan op te volgen. En in de twee pagina’s lange profielschets die de Amsterdamse gemeenteraad donderdag definitief vaststelt, wordt de lat niet bepaald lager gelegd.

De Ambtsketen van de burgemeester van Amsterdam. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

De hoofdstad zoekt een ‘ervaren bestuurder met hart voor het openbaar bestuur en de lokale democratie’, zo begint de profielschets, die mede op basis van een online-enquête onder Amsterdammers is opgesteld. Iemand die bovendien beschikt over ‘humor en relativeringsvermogen’ en ‘aanspreekbaar is voor alle geledingen in de Amsterdamse samenleving’. En dat is nog maar het begin.

Zo moet de burgemeester ook de ‘personificatie zijn van de wapenspreuk van Amsterdam: Heldhaftig, Vastberaden, Barmhartig. En de twaalf politieke partijen in de raad willen verder: ‘Een verbindend leider die helder en duidelijk communiceert en met volle inzet werkt aan de veiligheid van Amsterdam. Een burgemeester die de wet- en regelgeving en de financiële positie van de stad goed in het oog houdt.’

Wie na het lezen van deze lange lijst denkt: ‘dat ben ik ten voeten uit’, kan een brief sturen naar de commissaris van de koning, Johan Remkes.

Nieuwe zuurstof voor vurig namenspel

De profielschets is nieuwe zuurstof voor een vurig namenspel dat al meer dan een half jaar woedt in de wandelgangen van het stadhuis. Daar was D66-leider Alexander Pechtold aanvankelijk een veelgenoemde kandidaat. Maar Pechtold maakte zelf in oktober al eigenhandig een einde aan die speculaties. Het is tijd dat een vrouw de ambtsketen van Amsterdam draagt, zei Pechtold, om eraan toe te voegen dat Femke Halsema in zijn ogen ‘een goede burgemeester zou zijn’.

De wens om na bijna 750 jaar eindelijk eens een vrouwelijke burgemeester in de hoofdstad te benoemen, staat niet in de profielschets. Maar die wens wordt in de gemeenteraad wel degelijk breed gedragen. Daarom zijn mannelijke kandidaten eigenlijk al bij voorbaat ‘af’ en speurt iedereen de naar vrouwelijke toppers.

De PvdA - decennialang vaste burgemeestersleverancier in de hoofdstad – heeft genoeg zwaargewichten in die categorie, stelt men in de gelederen van de sociaal-democraten tevreden vast. Oud-ministers Lilianne Ploumen en Jet Bussemaker bijvoorbeeld, en Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib. Maar de sociaaldemocraten zijn zelf de eersten om eraan toe te voegen dat hun partij na de recente nederlagen ‘even niet aan de beurt is’. 

Edith Schippers en Jeanine Hennis zingen rond als mogelijke liberale burgemeesters, met als ontmoedigende toevoeging dat de VVD ‘Utrecht en Den Haag al heeft’. En een geschikte kandidaat namens D66? Na enig aarzelen komt bij sommige raadsleden onzeker de naam van Kamerlid Vera Bergkamp over de lippen.

Haar naam wordt genoemd. Beeld ANP

Storm aan seksistische reacties

Maar zeker na de grote overwinning van GroenLinks is toch vooral de vrouw favoriet die Pechtold ook al noemde: Femke Halsema. Het gerucht dat de oud-GroenLinksleider een goede kans maakt, ontlokte al een onlinepetitie ‘Houd Halsema uit de Stopera’. Het leverde meer dan zesduizend steunbetuigingen op en een storm aan intens seksistische reacties die de reputatie van internet als open riool eer aandeden.

Halsema zelf hulde zich tot vorige week in een publiekelijk stilzwijgen – een opstelling die de speculaties over haar kandidatuur alleen maar verder aanwakkerde. Vorige week donderdag zei ze er dan toch iets over, in het radioprogramma Kunststof, waar ze te gast was om te praten over haar recentelijk gepubliceerde essay Macht en verbeelding. ‘Het ongemak is dat ik er niks over kan zeggen. Er is nog niet eens een profiel. Ik loop wel te piekeren, vanzelfsprekend, maar ik weet het niet.’

Die profielschets is er nu dus wel. En piekeren over de vraag of zij humorvolle verbinder is die Amsterdam zoekt, kan niet lang meer duren. Zowel de commissaris als de gemeenteraad hebben waarnemend burgemeester Jozias van Aartsen namelijk beloofd haast te maken. Van Aartsen wil voor de zomer een vrij man zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.