Profiel: zo werd Bin Laden de meest gezochte terrorist op aarde

Osama Bin Laden was jarenlang de meest gezochte man ter wereld, de beroemdste en beruchtste terrorist op aarde. Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

Osama Bin Laden Beeld ap

De opa van Bin Laden werd nog geboren als boer, maar Osama zelf groeide in rijkdom op. Zijn familie werd een van de machtigste van Saudi-Arabië, een familie van bouwmagnaten. Toen Osama medio jaren vijftig werd geboren in de Saudische hoofdstad Riyad, leek hij voorbestemd voor een carrière in het familie-imperium.

Moskeeën
Na een zorgeloze jeugd aan de Rode Zee, waar hij opviel door z'n vroomheid, studeerde hij management en economie aan de Koning Abdul Aziz Universiteit van Jeddah. De grote ommekeer kwam toen zijn familiebedrijf betrokken raakte bij de restauratie van moskeeën in Mekka en Medina. Hij sloot zich aan bij religieuze groepen, maar vergaarde tevens een deel van zijn fortuin.

In 1979 viel Rusland Afghanistan binnen. Binnen enkele dagen had Bin Laden, toen midden twintig, zich aangesloten bij het verzet. In een interview legde hij later uit dat hij zich als gelovige direct aangevallen voelde 'bij de aanval van een twintigste-eeuwse supermacht op een middeleeuwse moslimmaatschappij.' Geholpen door de CIA gebruikte Bin Laden zijn kapitaal en zijn privé-vliegtuigen om duizenden jonge Arabieren te recruteren, te trainen en naar Afghanistan te vliegen.


Vechten tegen de Russen
Op een dag werd hij tijdens z'n werkzaamheden beschoten door Russische helikopters. Hij greep een kalasjnikov, en vocht sindsdien actief mee. Een Afghaanse boer vertelde aan het blad Time: 'Bin Laden was onze held. Hij was opgegroeid in de paleizen van een steenrijke familie, maar at en kookte met ons, groef loopgraven en sliep bij ons in de grotten.'

In 1986 speelde Bin Laden een prominente rol bij de slag om Jaji. Deze overwinning gaf het verzet voor het eerst het gevoel dat de Russen waren te verslaan. Drie jaar later was het zover.

Bin Laden kwam als held terug in Saudi-Arabië. Dat veranderde snel, toen hij de politiek en het gedrag van de koninklijke familie ging bekritiseren. Het breekpunt vormde in 1991 de stationering van Amerikaanse troepen in de nabijheid van Mekka en Medina. Na een nieuwe golf van kritiek werden Bin Ladens paspoort en bezittingen geconfisqueerd. Hij vluchtte naar Yemen en vervolgens naar Sudan, later naar Afghanistan en Pakistan. Hij was getrouwd en had meerdere vrouwen.

Ballingsoorden
Bin Laden onderhield vanuit zijn steeds wisselende ballingsoorden een netwerk van Arabische Afghanistan-veteranen. Met zijn satelliet en computer voorzag hij hen van opdrachten, fondsen en inspiratie. Eind jaren negentig werd Bin Laden al genoemd rond de aanslag in 1993 op het World Trade Center in New York, en die op Amerikaanse bases in Saudi-Arabië. Ook is hij gesignaleerd bij gevechten tegen Amerikaanse troepen in Somalië. Later was hij betrokken bij de aanslagen op ambassades in Nairobi en Dar es-Salaam.

Maar de wereld leerde de naam Bin Laden pas echt kennen na de aanslagen op de Twin Towers in New York, en het Pentagon in Washington op 11 september 2001. Sinds dat moment waren de Verenigde Staten, en de hele westerse wereld, op zoek naar Bin Laden. Hij was de verpersoonlijking van het kwaad, staatsvijand nummer één, de beroemdste terrorist ter wereld. Hij hield zich op in grotten in Afghanistan en Pakistan, niemand wist waar, maar af en toe stuurde hij een video- of audioboodschap de wereld in. Tot grote frustratie van het Westen.

Na bijna 10 jaar zoeken, op een moment dat niemand het meer had verwacht, hebben de Verenigde Staten hem toch te pakken.

Volg de Volkskrant op Twitter
Word vriend van de Volkskrant op Facebook

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.