'Prof. Weeda is Jomanda in Wetenschapsland'

Is Iteke Weeda een 'Jomanda in Wetenschapsland'? Dr. Durk Hak, godsdienstsocioloog en studie-adviseur aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), vindt van wel....

Van onze verslaggever

Wio Joustra

GRONINGEN

Hak bidt dat de RUG weer een tempel van wetenschap mag worden 'waar voor de bedrijvers van magie en religie geen plaats is'. 'Laat ons hopen dat het Jomanda in Wetenschapsland zo zal vergaan als haar Tielse collega', schrijft oud-zeeman Hak, die onder collega's als rigide en orthodox bekend staat. Met zijn proefschrift Stagnatie in de Nederlandse Godsdienstwetenschap veroorzaakte hij opschudding in academische kringen.

Een academisch relletje in de wereld van de sociologie. Ging het om iemand anders, dan zou het waarschijnlijk niet eens in de publiciteit zijn gekomen. Maar het gaat om prof.dr.ir. C.J. Weeda, en die heeft volgens het Nieuwsblad van het Noorden 'misschien wel de grootste naamsbekendheid van alle Groningse hoogleraren'.

Aanleiding voor Haks polemiek is de inhoud van de beide colleges die Weeda wekelijks geeft in Groningen, onder de titel: 'Zingevingsvraagstukken, spritualiteit en wetenschap, of: Als er meer is tussen hemel en aarde. . .' Daarin stelt zij onder meer dat 'intuïtie en innerlijk doorleefd weten, gebaseerd op innerlijke ervaringen vaak een minstens even grote bijdrage leveren aan de kennis van mensen als ratio, denkkracht en intellectualiteit'.

Hak kan zijn cynisme over 'Weeda en de zingeving van het leven op aarde' niet verbergen. 'Wie tot nu toe heeft gedacht dat het in de empirisch-theoretische wetenschappen gaat om te komen tot een min of meer samenhangend geheel van ware en informatieve uitspraken, wordt bij lezing van de inhoud van Weeda's colleges spoedig uit de droom geholpen.'

Hak verwijt Weeda, naast een gebrek aan wetenschappelijk gehalte van haar colleges, dat zij 'zelfonderzoek' van emoties en gevoelens aanwendt als basis van wetenschappelijk onderzoek en de literatuurlijst beperkt tot een door het 'zeer geleerde orakel' geredigeerd boek, Spiritualiteit en Wetenschap. Om vervolgens te concluderen dat studenten het er toch maar mee hebben getroffen dat er op hun universiteit docenten rondlopen die 'een open mind voor het andere' en 'vertrouwen op de eigen innerlijke autoriteit' prediken.

Weeda, die ook een leerstoel bekleedt aan de Landbouwuniversiteit Wageningen, kwam in 1986 in deeltijd naar Groningen als hoogleraar emancipatievraagstukken. Aanvankelijk waren er innige banden tussen haar en de interfacultaire werkgroep vrouwenstudies. Maar al snel bleek dat Weeda's visie op vrouwenstudies niet strookte met die van de rest van de groep. Ze kwam toen in Groningen te 'zweven' tussen de diverse vakgroepen van de faculteit sociologie. Weeda zit nu bij de letterenfaculteit. Volgens Hak heeft haar zwevende bestaan geleid tot 'zweverigheid'. Weeda zegt de kritiek van Hak 'heel persoonlijk' te vinden.

'Mijn kijk op spiritualiteit en wetenschap past erg in de huidige tijd van individualisering. Ik heb niet iets van ''dit moet je geloven'', ik wil niets opdringen. De opvattingen in de samenleving over godsdienst veranderen. Mensen slaan verschillende richtingen in vanuit hun ''zelf''. Spiritualiteit biedt heel veel inzichten. Het gaat er om het kaf van het koren te scheiden. Maar de wetenschap heeft nog altijd een grote pretentie van waarheid. Dat ik dat aan de kaak stel, daardoor voelt Hak zich kennelijk bedreigd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden