Proefpersonen gezocht

Hoe komen ontdekkingen tot stand? In Ware Wetenschap volgt de Volkskrant 12 onderzoeksteams gedurende hun onderzoek. Vandaag: een medicijn-onderzoek voorbereiden kost veel tijd.

Symptomen van een psychose behandelen door een cholesterolremmer te geven aan patiënten. Klinkt ongelooflijk, maar het team van het UMC Utrecht denkt dat het kan.

Iris Sommer, die het onderzoek leidt, legt nog eens uit hoe het zit. 'De laatste jaren lijkt het erop dat een deel van de schizofreniepatiënten eigenlijk een hersenontsteking heeft. Zo'n ontsteking kan leiden tot vervelende symptomen, zoals moeite met nadenken of minder energie. Wij willen simvastatine - van oorsprong een cholesterolverlager die ook tegen ontstekingen helpt - gebruiken om de ontsteking te remmen. Hopelijk kunnen we daarmee de beschadiging van hersencellen tegengaan.'

Het cholesterolverlagende effect is mooi meegenomen, aangezien veel schizofreniepatiënten last hebben van hoog cholesterol.

Het idee voor het onderzoek heeft de UMC-groep nu al een tijdje. Maar daadwerkelijk een onderzoek beginnen kost tijd. Dat komt onder andere door de medisch-ethische toetsingscommissie (METC). Deze raad van wijze mannen en vrouwen moet van elk detail van een onderzoek bepalen of het door de ethische beugel kan. Daarvoor moeten de onderzoekers hun voorgenomen werkwijze uitgebreid beschrijven.

'Half april hebben we ons eerste voorstel ingediend bij de METC en we hopen binnenkort wat terug te krijgen', zei Marieke Begemann begin juli. Waarschijnlijk zal de commissie flink wat opmerkingen en vragen hebben over het simvastatine-onderzoek. Al die vragen moeten ze dan beantwoorden, wat opnieuw tijd kost. Vaak is er ook nog een tweede revisie nodig voordat de commissie instemt.

'Ze stellen wel goede vragen, waar je zelf niet altijd over nadenkt. Stel bijvoorbeeld dat we een patiënt willen laten deelnemen aan de studie die - omdat zijn cholesterol te hoog is - sowieso simvastatine nodig heeft. Als die patiënt in de placebogroep komt en dus een nepmedicijn krijgt, onthouden we hem een noodzakelijke behandeling. Dat is onethisch en dus moeten we in ons voorstel een plan hebben voor dergelijke situaties.'

Ondertussen heeft de groep niet stilgezeten. Sommer: 'We hebben afspraken gemaakt met een medicijnproducent over het maken van simvastatinepillen en precies gelijkende placebopillen. Die pillen moeten wel getest worden en klaar staan als de deelnemers komen.'

Begemann vertelt dat ze net een gesprek hebben gehad met een bedrijf dat een leuk informatiefilmpje gaat maken. Dat filmpje is nodig om zo veel mogelijk potentiële proefpersonen te werven.

'Patiënten die een psychose hebben gehad én voldoen aan de onderzoekseisen zijn namelijk niet makkelijk te vinden. Nog moeilijker is het om ze voor langere tijd - het onderzoek duurt voor een proefpersoon een jaar - aan je te binden. Bovendien is er concurrentie tussen verschillende psychose-onderzoeken. Er is veel onderzoek naar de ziekte, onder andere omdat het een van de duurste ziekten is voor de samenleving. Maar de behandeling is de afgelopen decennia niet wezenlijk verbeterd. Tijd voor onderzoek, dus.'

www.volkskrant.nl/warewetenschap

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden