Proef 'rijdende kinderrechter' voor jeugdzorg is een succes

Een proef in Alkmaar met een 'rijdende kinderrechter' die jeugdzorginstellingen bezoekt, is een succes. Uit onderzoek van de VU blijkt dat kinderrechters meer informatie krijgen op de zitting. Jongeren voelen zich minder gestrest als zij niet met het 'boevenbusje' naar de rechtbank hoeven.

Beeld Thinkstock

Vandaag worden de onderzoeksresultaten gepresenteerd op een bijeenkomst van de Expertgroep Jeugdrechters. Ook in Oost- en Zuid-Nederland zijn er plannen de kinderrechter naar de jongeren te laten reizen, in plaats van andersom.

Jeugdzorginstelling
Het gaat om civiele zittingen. Jongeren die uit huis zijn geplaatst en in een (gesloten) jeugdzorginstelling wonen, moeten vaak meermaals per jaar naar de rechter. Die beoordeelt of een jongere onder toezicht van Bureau Jeugdzorg moet blijven en of de opname in een instelling wordt verlengd.

Nu zijn jongeren vaak een hele dag kwijt voor een zitting van een half uur. Hoewel deze kinderen geen strafbaar feit hebben gepleegd, worden ze meestal in een justitiebusje naar de rechtbank vervoerd en wachten ze soms uren in een cel. 'Ik voelde me destijds behandeld als een crimineel', aldus een 16-jarige jongen die woont in de gesloten instelling Transferium in Heerhugowaard, waar de proef werd gehouden.

Kinderrechters betrokken bij de pilot, noemen als voordeel dat ze inhoudelijk een beter beeld krijgen van de jongeren. 'Kinderen voelen zich op hun gemak en daardoor kom je meer tot een gesprek', zegt kinderrechter Wanda Oosterbroek van de rechtbank Alkmaar. Ook prijst zij de mogelijkheid tijdens de zitting even te pauzeren als het de jongere teveel wordt. Dat kan in de rechtbank niet. 'Bovendien kun je de groepsleider en de gedragsdeskundige van de instelling gemakkelijk erbij roepen als er onduidelijkheden zijn. Daardoor krijg je als rechter een beter beeld van de situatie.'

Geen toga
Sinds de proef in januari 2011 begon, komt er om de twee weken op dinsdag een kinderrechter naar Transferium in Heerhugowaard. De zittingen worden gehouden aan een grote houten tafel in een vergaderkamer, waar voor de gelegenheid een portret van koningin Beatrix aan de wand is gehangen. De rechters dragen geen toga. 'Dat past niet in deze setting', zegt Oosterbroek. 'Het is ook niet nodig, want ook met je houding kun je gezag uitstralen.'

De ondervraagde jongeren zeggen in het onderzoek dat zij minder gestrest raken van een zitting in hun eigen instelling en dat ze veel steun hebben aan hun groepsleider.

De drie onderzoeksters van de Vrije Universiteit bepleiten een landelijke invoering van de 'rijdende kinderrechter'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden