Product van het verzet tegen generaal Franco

De Spanjaard Manuel Vásquez Montalbán was een van de invloedrijkste schrijvers van het Spanje na Franco. Zaterdag overleed hij aan een hartaanval....

Cees Zoon

Manuel Vásquez Montalbán was zo'n schrijver die zich overal mee bemoeide. Hij beoefende alle genres, van poëzie tot detectives, van romans tot reisreportages, van columns tot kookboeken. De Catalaanse schrijver produceerde zoveel dat hij er soms van werd verdacht hulpjes in dienst te hebben voor het snelle werk.

Zijn journalistieke achtergrond, die hij nooit verloochende, klonk voortdurend door in zijn literaire werk. Vásquez Montalbán was hevig geïnteresseerd in politiek en geschiedenis, en doordrenkte er zijn boeken mee.

Hij schreef omstreden romans over ex-dictator Franco en de Baskische nationalist Galíndez, maar ook omvangrijke reportages over het Cuba van Fidel Castro en over de Mexicaanse guerrillaleider subcomandante Marcos.

Als intellectueel was hij het product van het verzet tegen de dictatuur van generaal Franco. Eind jaren vijftig bekeerde hij zich tot het communisme en korte tijd later werd hij lid van de Catalaanse communistische partij. Vanwege zijn politieke activiteiten werd hij in 1962 tot drie jaar gevangenis veroordeeld. Na zijn vrijlating groeide Vásquez Montalbán uit tot een van de meest vooraanstaande journalisten van Spanje.

Een van de bekendste romans van Vásquez Montalbán is Autobiografie van Generaal Franco (1992) waarin hij zich verzet tegen de steeds luider klinkende opinies dat het met de dictatuur wel was meegevallen. De roman Galíndez (1991), waarin de gelijknamige Baskische nationalist centraal staat die in 1956 werd ontvoerd en vermoord in de Dominicaanse republiek, leverde hem internationale erkenning en de Europese literatuurprijs 1992 op. De verfilming van Galíndez ging onlangs in Spanje in première.

Onder het grote publiek in Spanje (en veel andere landen) was Vásquez Montalbán inmens populair dankzij de door hem gecreëerde privé-detective Pepe Carvalho. De eigenzinnige en ironische detective is de hoofdpersoon in meer dan twintig boeken. De vorm van het spannende boek bood de schrijver de mogelijkheid om uitgebreid zijn visie op de politiek en de wereld te ventileren. Op deze manier belichtte hij de ondergang van de Spaanse communistische partij, de corruptie, of de verdwijningen tijdens de Argentijnse dictatuur belichten.

Vele malen kondigde Vásquez Montalbán het einde aan van Pepe Carvalho, die ook jarenlang de hoofdpersoon van een televisieserie was. Het volgende deel van liefst duizend pagina's is al bijna klaar. Daarin trekt de detective naar Afghanistan en Bali om in de wereld van het internationale terrorisme te duiken. De schrijver was op een laatste verkenningsreis in Azië toen hij op het vliegveld van Bangkok door een hartaanval werd geveld.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden