Producent antidepressivum verzwijgt risico op zelfmoord

De producent van het antidepressivum paroxetine (merknaam Seroxat) wist al in 2001 dat het middel niet werkt bij ernstig depressieve pubers en dat het middel kan aanzetten tot zelfmoord bij jongeren. Die informatie hield het bedrijf al die jaren onder de pet.

Beeld .

Het gaat om het meest voorgeschreven antidepressivum bij Nederlandse jongeren. Van de circa 40 duizend 18 tot 25-jarigen die vorig jaar een depressie hadden, kregen er 32 duizend paroxetine voorgeschreven, veelal door de psychiater.

Paroxetine werd in 2001 op basis van Studie 329 heilzaam en veilig genoemd. Aan de studie, die werd betaald door de producent, GlaxoSmithKline (GSK), namen 22 wetenschappelijke onderzoekers deel. Gisteren verscheen een her-analyse van de data van Studie 329 in het gezaghebbende British Medical Journal (BMJ). Daaruit bleek dat het middel niet werkt bij ernstig depressieve jongeren en dat elf van de 90 jongeren die paroxetine kregen, een zelfmoordpoging deden of zichzelf verwondden. In de placebo-groep was dat er 1. De hoofdauteur van de studie bleek geen wetenschappelijk onderzoeker, maar een redacteur van farmaceut GSK. Andere studies van GSK die negatief uitpakten voor paroxetine werden nooit gepubliceerd.

Studie 329 lag van meet af aan onder vuur, maar binnen één jaar tijd werd paroxetine aan 2 miljoen Amerikaanse kinderen en jongeren voorgeschreven. Al snel rapporteerden psychiaters opvallend vaak suïcidaal gedrag en moest de bijsluiter worden aangepast van de geneesmiddelenautoriteit in de VS. Op basis van nieuwe studies kreeg het middel een steeds slechtere naam. het Nederlands Zorginstituut waarschuwt artsen dat de kans op suïcide bij jongeren door het middel wordt vergroot.

Vergrote dadendrang

De voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychatrie, Aartjan Beekman, schrikt dat elf van de 90 jongeren in de studie van 2001 suïcidaal werden. 'Dat zijn megagrote getallen. Die mag je niet wegmoffelen.' Volgens Beekman vergroten alle antidepressiva de kans op suïcide, vooral in de beginfase en vooral bij jongeren. 'Mensen met een depressie voelen zich hopeloos en geremd. Antidepressiva vergroten vaak eerst de dadendrang. Als de gevoelens van hopeloosheid er dan nog zijn, kan dat gevaarlijk zijn. Daarom moeten psychiaters hun patiënten goed volgen als ze aan antidepressiva beginnen.'

Volgens Beekman hebben psychiaters een voorkeur voor gesprekstherapie als jongeren depressief zijn, maar dat blijkt niet uit de cijfers. Géén antidepressiva voorschrijven, is vaak geen optie, meent Beekman. 'In de beginfase zijn antidepressiva gevaarlijk, maar op de lange termijn verkleinen ze het risico op suïcide bij een depressie. Antidepressiva zijn geen wondermiddel, maar ze werken bij pakweg 60 procent van de patiënten en redden daarmee levens.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.